مقصود شيخ علاء الدوله در اين تفسير آن بود كه تفسير شيخ موفق الدين دايه كه به طور احتمال ممكن است همان شيخ نجم الدين دايه باشد به پايان برد . در اين تفسير شيخ علاء الدوله آيات قرآن مجيد را بيشتر با مشاهداتى كه در عالم سير و سلوك داشته تلفيق داده و شرحى بس شاعرانه كرده است . چنان كه پيداست سخنان او عوام را خوش نمىآمد ، با آنكه در اين تفسير خويشتندارى كرده است و خود گفته اگر مردم را ياراى شنيدن بود غير ازين منطق لبى مىگشودم . ولى چه كنم كه تا اين حد هم مرا به جنون نسبت مىدهند .
2 - سر البال فى اطوار سلوك اهل الحال :
رسالتى است مختصر به فارسى كه شيخ علاء الدوله سمنانى آن را به سال 701 هجرى در 37 صفحه تصنيف كرده است .
3 - سلوة العاشقين و سكة المشتاقين : « 1 »
رسالهايست در 38 صفحه به فارسى كه در پايان آن چنين آمده است :
اين بيچاره را نظر بر فائده درويشان است نه آنكه طاماتى چند از خود به خلق نمايد و اظهار حالات و مقامات كند :
به سوگند خوردن كه زر مغربى است * چه حاجت محك خود بگويد كه چيست
4 - رسالهاى ديگر به فارسى :
در 50 صفحه كه نثرى روان و استادانه دارد و بىنام مانده است ( سه رساله اخير در مجموعهاى به قطع وزيرى و با خط نستعليق خوانا به كتابخانه استاد سعيد نفيسى متعلق است و به كتابخانه مركزى دانشگاه تهران منتقل شده است . )
هامش
- سيد مظفر صدر سمنانى صفحه 98
( 1 ) . السلوة ( بضم و فتح س ) خرسندى و فراموش كردن غم و اندوه