ذاكر اللّه مجالسه و مؤانسه . و لازمهاش صفاى نفس و عظمت روح و كمال عقل و ايمانست كه هركس با خدا به واسطه اين صفات انس گيرد حق را شهود كند و هركه حسن الهى را مشاهده كرد فوق هرلذّت و مسرّت را يافته است چون خدا كلّ الجمال و كلّ الحسن و كلّ الوجود است پس با شهود مبدأ وجود و آفريننده حسن و جمال و سلطان ملك هستى روح انسان را نشاط بىانتها و لذّات حقيقى بىحدّ و نهايت است چنان كه هرگاه كسى با سلاطين دنيا جليس و انيس باشد بدان فخر و مسرت و ابتهاج يابد امّا ميان آن سلطان حقيقى با اينان تفاوت بين نور و ظلّ و شمس و فيئ و حقيقت و مجاز است .
كلمهء 3 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : ذكر اللّه رأس مال كلّ مؤمن و ربحه السّلامة من الشّيطان
« 1 » .
ترجمه : ياد خدا سرمايه اهل ايمانست و سودش سلامتى از آسيب شيطان « إنسى و جنّى » است .
شرح : ياد خدا براى اهل ايمان سرمايه تجارت دنيا و آخرت است چون با ياد خدا هركار كنند به نفع دنيا و عقباست و شيطان را در آن مداخلهاى نيست پس از زيان شيطان و وسوسه نفس ، كسى كه به ياد خداست ايمن است و در كلمهء ديگر فرمود :
السّهر روضة المشتاقين . شببيدارى و تا صبح به ياد خدا و راز و نياز با خدا بودن باغ مشتاقان خداست .
كلمهء 4 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : عليك بلزوم الحلال و حسن البرّ مع العيال و ذكر اللّه فى كلّ حال
« 2 » .
هامش
( 1 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 179 ، س 7 ؛ و ط صيدا ، ص 130 ، س 14 ، و شرح آقا جمال خوانسارى ، ج 4 ، ص 30 ، ش 5171 . ( من كلامه عليه السّلام فى حرف الذال ) .
قوله : « و در كلمه ديگر فرمود : السهر . . . » غرر و درر آمدى ، شرح آقا جمال ، ط 1 ، ج 1 ، ص 175 ، ش 666 ) .
( 2 ) . غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 212 ، س 19 ؛ و ط صيدا ، ص 153 ، س 16 ، و شرح آقا جمال ، ج 4 ، ص 294 ، ش 6131 . ( من كلامه عليه السّلام فى حرف العين بلفظ عليك فى خطاب المفرد ) .
در اين مصادر و نسخه خطّى غرر و درر ياد شده در ديباچه ، جمله دوم اين كلمه بدين صورت است : « و حسن البرّ بالعيال . . . » و محقّق خوانسارى در شرح آن حرف « با » را به معنى « مع » گرفته است و بدين گونه