ترجمه : خردمند را سزد كه در دنيا به كار آخرت پردازد و توشه و ذخيره براى آن جهان بسيار بردارد .
شرح : چون مرگ انسان يعنى انتقال و سفر او به جهان ديگر حتمى است پس عاقل غافل از اين معنى نباشد و دائم به فكر روز مراجعتش به وطن اصلى است كه آنجا ملك باقى و سراى ابدى است لذا به كار علم و معرفت و عمل صالح و احسان به خلق كه ذخيره و توشه سفر آخرت است مىپردازد . در كلمهء ديگر فرمودند : ثوب العلم يخلّدك و لا يبلى و يبقيك و لا يفنى . لباس علم و تقوى هميشه نو و مخلّد و ابدى است و كهنه نشود و در عالم بقا بر تن تست و هرگز فانى نگردد .
معاد آخرت :
آخرت يعنى سراى ديگرى كه پس از مرگ بدان منزل مىرويم و آنجا را تمام انبياء و اولياء و حكماى الهى با دليل و برهان واضح بر خلق ثابت كردهاند و آيات قرآن و سخنان على عليه السّلام در نهج البلاغه و ساير اخبار و ادلّهء حكماى اسلام و غيره همه بر آن متفقند ، انبياء و اولياء ديدهاند و حكماى الهى و علماى ربّانى به مقام علم اليقين و عين اليقين رسيدهاند .
كلمهء 9 - قال أمير المؤمنين عليه السّلام : لا تدرك ما تريد [ من ظ ] الآخرة إلا به ترك ما تشتهى من الدّنيا
« 1 » .
ترجمه : هرگز به آنچه در عالم آخرت مىخواهى نمىرسى الّا به ترك شهوت عالم دنيا .
شرح : عالم دنيا سراى بدن حيوانى و آخرت منزل جان قدسى است و دنيا يعنى جهان پست و بىثبات و آخرت عالم بلند رتبه باقى و دايم و آن دو مقابل يكديگرند
هامش
( 1 ) . قوله : « كه فرموده : حلاوة . . . » غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 168 ، س 11 ؛ و ط صيدا ، ص 122 ، س 5 ، و شرح آقا جمال ، ج 3 ، ص 398 ، ش 4881 .
و لكن صورت خبر بدين گونه است : « حلاوة الدنيا توجب مرارة الآخرة و سوء العقبى » و نسخه خطّى غرر و درر نيز با آنها موافق است .
قوله : « و در كلمه ديگر فرمود : افضل . . . » غرر و درر آمدى ، ط نجف ، ص 88 ، س 14 ؛ و ط صيدا ، ص 64 ، س 10 ؛ و شرح آقا جمال ، ج 2 ، ص 393 ، ش 2970 .