آثار شيخ
قبلا يادآور شديم منظومه گلشن راز معروفترين و يگانه اثر منظوم شيخ شبسترى است . شبسترى شاعر نبود ، بلكه عارفى بود اهل ذوق و حال و لذا خود را در قيد و بند قوانين عروضى و قافيه پردازى قرار نمىداد . اغلب عرفايى كه اشعارى سرودهاند از زير بار تكلف شانه خالى كردهاند و در حالت مستى و شور و حال شعر سرودهاند . مولانا جلال الدين به صراحت مىفرمايد :
تو مپندار كه من شعر به خود مىگويم * تا كه هشيارم و بيدار يكى دم نزنم
عارف وقتى در حالت بىخودى شعر مىگويد در حقيقت به كلام حق گويا است .
شعر او از دل او بيرون مىآيد و همچون عشق او آمدنى است نه آموختنى . به همين جهت است كه شاعرى دون شأن شبسترى است و خود در اين مورد مىفرمايد :
همه دانند كاين كس در همه عمر * نكرده هيچ قصد گفتن شعر
آثار ديگر شيخ همه به نثر است و آن آثار بدين قرار است .
1 - كنز الحقايق 2 - ازهار گلشن 3 - ترجمه منهاج العابدين امام محمد غزالى از عربى به فارسى 4 - جام جهان نما 5 - حق اليقين 6 - رساله احديت 7 - سعادت نامه 8 - شاهد نامه 9 - شرح و تفسير اسماء اللّه تعالى
رساله حق اليقين
نام كامل اين رساله حق اليقين فى معرفة رب العالمين است « 1 » كه در هشت باب تدوين شده است . شيخ در اين كتاب دقايق عرفان نظرى از قبيل معرفت خدا و ظهور
هامش
( 1 ) - على اصغر حكمت در « از سعدى تا جامى » ( تهران : 1339 ص 193 ) نام رساله را « حق اليقين في معرفة اللّه و العوالم » قيد كرده است .