در معرفى على همداني بقول شيخ مذكور ، حضرت رسول ( ص ) فرمودهاند :
« يكى از أولاد من بود ، كه اگر من نبود مى على ابن أبي طالب بجاى من بودى واگر على ابن أبي طالب نبودى أو بودى . گفتم يا رسول اللّه ( ص ) پس كي خواهد بود ؟ فرمود كه بعد از هجرت من هفتصد وسيزده سال در زمين عراق در شهر همدان آن ستاره طلوع خواهد نمود . گفتم يا رسول اللّه يا قرة عيني يا نبي اللّه نام أو چه خواهد بود ؟ فرمودند كه على همداني . بعد از آن حضرت مفخر موجودات دعا كردند واللّه تبارك تعالى أجابت كرد » « 3 » .
خلاصه لقب « على ثاني » « 4 » بنا بر مقام شامخ معنوي اوست « 5 » . واز آن روز كه مريدان از زبان أو كيفيت رؤياي مذكور شيخ حبشي را شنيدند أو را بلقب « على ثاني » ملقب كردهاند . درين مورد بعضي از اشعار شيخ يعقوب صرفى كشميرى ( 928 - 1003 ه ) نقل ميگردد . أو در مثنوى « مسلك الأخيار » در منقبت على همداني گفته است :
همچو على دانش ربا نيش * ز آن لقب آمد « على ثانيش »
چون به على نسبتش آمد تمام * هم به حسب هم به نسب هم بنام
از ره تعظيم نباشد عجب * گر « على ثانيش » آمد لقب
ظاهر ازو سر على ولى * بل هو سر لأبيه العلى
هست برين نكته دليل قبول * « الولد سر » بقول رسول ( ص ) « 6 »
* لقب « شاه همدان » أو ابتدأ در كشمير وسپس در ساير نقاط شبه قارهء هند وپاكستان شهرت پيدا كرده است . اكنون هم أو در آن سامان به اين لقب معروفتر است تا بنام يا ألقاب ديگرش . در ساير كشورهاى اسلامى ومخصوصا در شبه قارهء پاكستان وهند سيدها را بنابر احترام خاص « شاه » ميگويند وصوفيهء غير سيد
هامش
( 3 ) - مستورات ( ع ) برگ 12 نيز در فرهنگ إيران زمين تهران شماره 6 سال 1167 ش ص 42 .
( 4 ) - سيد على شيرازي م 989 ه ( شافعي ) رآهم « على ثاني » مينامند . تذكرهء صوفياى سند ص 106 ( بزبان اردو ) .
( 5 ) - اين مطلب را مرحوم أستاذ سعيد نفيسى نوشته است : تاريخ نظم ونثر فارسي در إيران ودر زبان فارسي ، ج 2 ، ص 4 - 753 .
( 6 ) - تذكرهء شعراى كشمير ( دكتر تيكو ) ص 11 .