فرق فتوت اسلامى با « فتوت » قبل از اسلام
چون محك ومعيار اخلاق وآداب در دورهء جاهليت ميان عربها به نحو ديگرى بود ، بنابراين تمام آنچه كه « فتيان » آن دوره مىكردند ، بعد از اسلام نميتوانستند بدان ادامه دهند ( مثلا شرابخوارى واعمال ديگرى كه بعد از اسلام ممنوع گرديد ) واين امر نه فقط فتوت قبل از اسلام را از فتوت اسلامى جدا مى كند بلكه فتوت اسلامى را از فتوت أقوام وملل ديگر نيز مشخص وممتاز ميسازد . « 1 » ولى چون عناصرى از فتوت اعراب پيش از اسلام ونيز عيارى باستانى
Footnote
محبوب وگرانبهاى خود را كشت وطعام ساخت وبه وى خوراند وبعد كه از تقاضاى سلطان روم در مورد آن أسب آگاه شد سخت ملول گشت وما وقع را به اطلاع قاصد رسانيد وسلطان روم هم از كرم واقعي حاتم آگاه شد :خبر شد بروم از جوانمرد طي * هزار آفرين گفت برطبع وى( ب ) پادشاه يمن از شهرت جوانمردى حاتم باو حسادت وعداوت ميورزيد تا جائى كه كسى را مأمور كشتن أو كرد اين شخص كينه‌جو از روى اتفاق وحادثه ، راه خود را گم كرده وارد منزل حاتم شد وبدون آن‌كه وى را بشناسد ، ماموريت خود را براي أو بيان نمود . وحاتم با خوشحالى تمام ، شخص خود را بآن مأمور شناساند وازو تقاضا نمود كه سرش را ببرد وبراي پادشاه يمن ببرد ولى آن مرد با ديدن اخلاق حاتم طائى از اين ماموريت خجل شده وبرگشت .
( ج ) دختر حاتم هم به روش پدرش عمل مىكرد وزماني كه در غزائى بدست مسلمانان أسير افتاد وحضرت رسول ( ص ) دستور به رهائى أو صادر فرمود ، أو رهائى را با اين شرط قبول كرد كه همهء يارانش را نيز رها كنند :مروت نبينم رهائى ز بند * بتنها ويارانم اندر كمند( بوستان : باب دوم ، ص 284 تا 287 از كليات ونيز ر - ك تاريخ أدبيات عرب تاليف پرفسور نكلسون ، ص 85 تا 87 - دربارهء جوانمردى حاتم طائى ، جويا تبريزى - م 1118 ق - هم يك مثنوى سروده است ر - ك ديوان جويا ، ص 119 - 205 ) .
( 1 ) - صاحب كتاب الفتوة ، ص 178 ، ميفرمايد كه هر آن كار كه با آن ، دعوى قبول اسلام باطل ميگردد ، به ارتكاب آن عمل ، فتوت اسلامى هم باطل ميگردد . علامه ابن جوزي در تلبيس إبليس ، ( ص 421 چاپ مصر سال 1928 ميلادي ) قول فتيان را اينطور نقل ميفرمايد : « الفتى لا يزنى ولا يكذب ويحفظ الحرم ولا يهك ستر امرأة » وبراي جوانمردى در اروپا ر - ك :fo aideapolcycnE dna 174 . p yranoitciD lanoitanretnl weN s'retsbeW . 765 - 565 . pp III . loV scihtE dna naigileR