جانشين خود قرار داده است ديگر براى داوود مورد ويژهاى براى تشرف او به مقام خلافت باقى نمىماند ، زيرا كه او هم يكى از آحاد مردم است كه خداوند آنان را تا جهان بر قرار است خليفه و جانشين خود بر روى زمين قرار داده است .
بنابراين ناگزير بايد گفت : مقصود از سخن حضرت بارى تعالى به فرشتگانش كه
إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً
تنها حضرت آدم ( ع ) مىباشد ، يا حضرت آدم و فرزندان برگزيدهء او كه امامان و پيشوايان مردم به سوى راه راست مىباشند .
در مورد وجه دوم :
1 - آنجا كه در سورهء اعراف آيه 69 ، در بيان سخن هود به قومش مىفرمايد :
. . . اذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ . . .
. . . به ياد داشته باشيد كه خداوند شما را جانشينان قوم نوح قرار داد . . .
2 - بعد از آن ، در بيان سخن صالح به قومش در همان سوره آيه 74 مىفرمايد :
وَ اذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ عادٍ . . .
و به ياد آوريد كه شما را جانشينان بعد از عاد قرار داد . . .
چگونه ممكن است دشمنان خدا مانند اقوام عاد و ثمود و پيش از آنها قوم نوح كه بر اثر نافرمانى و دشمنى با خدا ، خداوند هلاكشان ساخته و ريشهشان را از زمين بركنده است ، خلفا و جانشينان خداوند بر روى زمين باشند ؟ !
بنابراين مقصود هود ( ع ) در سخنانش به قوم خود كه
جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ
اين است كه خداوند شما را جانشينان قوم نوح بر روى زمين قرار داده است ؛ و در سخن صالح ( ع ) به قومش كه
جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ عادٍ
اين است كه بعد از قوم عاد ، شما را جانشينان ايشان بر روى زمين قرار داده است .
وجه سوم كه با ضمير جمع مىآيد نيز بر همين سياق است . مثلا در سورهء اعراف آيه 129 در خطاب حضرت يونس به قومش چنين آمده است :
عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَ يَسْتَخْلِفَكُمْ فِي الْأَرْضِ . . .
اميد است كه خداوند دشمنتان را از ميان بردارد و شما را جانشين ايشان در روى زمين