علمى - تجربى مخالفتى ندارد . مهم آن است كه اين راه منحصر و محدود به هيچ يك از ابزارهاى شناخت نيست بلكه هر يك را در جاى خود ، برابر با هدايت خداى سبحان ، به كار مىگيرد ؛ هدايتى كه قرآن كريم از آن خبر داده و مىفرمايد :
يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمانِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ
.
[ اى پيامبر ! ] آنان بر تو منت مىنهند كه اسلام آوردهاند ؛ بگو : اسلام آوردن خود را بر من منت نگذاريد ، بلكه خداوند بر شما منّت مىنهد كه شما را به سوى ايمان هدايت كرده است ، اگر [ در ادعاى ايمان ] راستگو باشيد ! « 1 »
در جاى ديگر مىفرمايد :
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَكى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً
.
و اگر فضل و رحمت الهى بر شما نبود ، هرگز احدى از شما پاك نمىشد . « 2 »
از امتيازات اين راه آن است كه پيروانش از ورود در مناظرات كلامى و شكوك و شبهات پيچيده دورى مىكنند ، و در اين باره به احاديث اهل بيت عليهم السّلام در نهى از دشمنى و جدال در دين استناد مىنمايند . از ديد آنان متكلمانى كه توفيق هدايت به اين راه را نيافتهاند ، اختلافشان در مسائل عقيدتى يك مذهب گاهى به يكصد مسأله هم مىرسد . « 3 »
اين « فطرت » پاك كه خداوند انسان را بر آن آفريده ، در روايات اهل بيت عليهم السّلام گاهى به « طينت و سرشت » و زمانى به « عقل طبعى » تعبير شده است . براى آشنائى بيشتر با اين موضوع مىتوانيد به جوامع و كتب حديثى پيروان و پاسداران ميراث گرانبهاى اهل بيت عليهم السّلام مراجعه نمائيد . « 4 »
هامش
( 1 ) - حجرات / 17 .
( 2 ) - نور / 21 .
( 3 ) - على بن طاووس : « كشف المحجّة لثمرة الحجة » ص 11 - 20 چاپ كتابخانه داورى قم .
( 4 ) - كافى كلينى ، ترجمه ، جلد 3 ص 2 باب طينة المؤمن و الكافر ، چاپ چهارم ، اسلاميه ، تهران 1392 ه .