بحث آينده آياتى را كه برخى در تأويل آن - بدون استناد به هر گونه روايتى - دچار اشتباه شدهاند ، مىآوريم :
5 - آياتى كه در تأويل آنها اشتباه كردهاند
1 - در سوره طه ، راجع به نسبت عصيان به آدم عليه السّلام ، آنجا كه مىفرمايد :
وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى .
آدم پروردگارش را نافرمانى كرد و راه هلاكت پيمود . « 1 »
2 - در سوره انبيا ، آنجا كه ابراهيم عليه السّلام درباره شكستن بتها گفت : بل فعله كبير هم بلكه اين كار را بزرگشان كرده است . درحالىكه اين خود او بود كه آنها را شكست ، چنان كه خداى سبحان فرموده :
فَجَعَلَهُمْ جُذاذاً إِلَّا كَبِيراً لَهُمْ لَعَلَّهُمْ إِلَيْهِ يَرْجِعُونَ * قالُوا مَنْ فَعَلَ هذا بِآلِهَتِنا إِنَّهُ لَمِنَ الظَّالِمِينَ * قالُوا سَمِعْنا فَتًى يَذْكُرُهُمْ يُقالُ لَهُ إِبْراهِيمُ * قالُوا فَأْتُوا بِهِ عَلى أَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُونَ * قالُوا أَ أَنْتَ فَعَلْتَ هذا بِآلِهَتِنا يا إِبْراهِيمُ * قالَ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا فَسْئَلُوهُمْ إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ * فَرَجَعُوا إِلى أَنْفُسِهِمْ فَقالُوا إِنَّكُمْ أَنْتُمُ الظَّالِمُونَ * ثُمَّ نُكِسُوا عَلى رُؤُسِهِمْ لَقَدْ عَلِمْتَ ما هؤُلاءِ يَنْطِقُونَ *
سرانجام ، همه بتها - جز بت بزرگشان - را قطعهقطعه كرد تا شايد سراغ او بيايند . گفتند : هر كس با خدايان ما چنين كرده ، قطعا از ستمگران است ! گفتند :
شنيديم نوجوانى از بتها سخن مىگفت كه او را ابراهيم گويند .
گفتند : او را در ديدگاه مردمان بياوريد ، تا گواهى دهند !
گفتند : آيا تو اين را با خدايان ما كردهاى ، اى ابراهيم !
گفت : بلكه اين كار را بزرگشان كرده است ! از آنها بپرسيد اگر سخن مىگويند ! آنان به وجدان خويش بازگشتند و گفتند : به راستى كه شما ستمگريد !
هامش
( 1 ) - طه / 121