چون براى انسان زيانبار است ، و پاكيزهها را حلال فرمود ، چون براى او مفيد است . مؤيد اين سخن بيان خداى متعال در سوره رعد است كه مىفرمايد :
فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ .
امّا كفها در كناره نابود مىشوند ، ولى آنچه به مردم سود رساند در زمين مىماند . « 1 »
و در سوره حج فرموده :
وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ .
مردمان را به حج فراخوان ؛ تا پياده و سواره بر مركبهاى لاغر از هر راه دورى به سوى تو آيند ، تا شاهد منافع خويش باشند . « 2 »
و در آيات پيشين همين سوره فرموده :
يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ * يَدْعُوا لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ . . .
برخى از مردم جز خدا كسى را مىخواند كه نه زيانى به او مىرساند ، و نه سودى ، اين همان گمراهى بسيار عميق است ! او كسى را مىخواند كه زيانش از نفعش نزديكتر است . . . « 3 »
پروردگار عالميان ، آنچه را كه براى انسان سود و زيان دارد ، ولى زيان آن بيشتر است ، آن را نيز حرام فرموده ، چنان كه در سوره بقره مىفرمايد :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما . . .
از تو درباره شراب و قمار سؤال مىكنند ، بگو : در آنها گناه و زيان بزرگى است ؛ و منافعى هم براى مردم در بردارد ؛ و گناه آنها از نفعشان بيشتر است .
هامش
( 1 ) - رعد / 17
( 2 ) - حج / 27 و 28
( 3 ) - حج / 12 و 13