فرقههاى انشعابى و انحرافى
( 1 ) بابيه
[ تاريخچه پيدايش ]
سيد على محمد شيرازى ، معروف به « باب » بنيانگذار فرقهء بابيه است و از آنجا كه او در ابتداى دعوتش و با الهام از سخنان شيخ احمد احسايى و شاگردش سيد كاظم رشتى ، مدعى بابيّت امام دوازدهم شيعيان بود و خودش را حلقهء اتصال و ارتباط با امام زمان مىدانست ، ملقب به « باب » گرديد و پيروانش « بابيه » ناميده شدند .
سيد على محمد در سال 1235 هجرى / 1819 ميلادى در شيراز متولد شد . در كودكى به مكتب شيخ محمّد عابد كه از شاگردان احسايى و رشتى بود رفت و خواندن و نوشتن آموخت . در سن نوزده سالگى به كربلا رفت و در درس سيد كاظم رشتى حاضر شد و با مسائل عرفانى و تأويلى آيات و احاديث و تفاسير باطنى آنان و مسائل فقهى به روش شيخيه آشنا شد . البته پيروانش اصرار دارند كه سيد على محمد را فردى درس نخوانده و به اصطلاح « امّى » معرفى كنند و با اين ادعا معجزه بودن سخنان و كلامش را به اثبات برسانند و نوشتههايش را وحى منزل قلمداد كنند . « 1 »
پس از درگذشت سيد كاظم رشتى ( م 1259 ه . ق ) شاگردان و مريدانش براى يافتن « ركن رابع » كه مصداق شيعه كامل باشد به تكاپو افتادند . در اينباره ميان چند تن از شاگردان سيد كاظم رقابت سختى درگرفت كه از جمله سيد على محمد نيز در آن شركت كرد . هيجده تن از
هامش
( 1 ) . نبيل زرندى ، مطالع الانوار ، ترجمه : عبد الحميد اشراق خاورى ، مؤسسه ملى مطبوعات امرى ، 129 بديع ، ص 62 ؛ احمد يزدانى ، نظر اجمالى در ديانت بهائى ، مؤسسه ملى مطبوعات امرى ، ص 9 ؛ سيد محمد باقر نجفى ، بهائيان ، مشعر ، تهران ، 1383 ش ، ص 161 .