از او بكند و باجزاء احتياج دارد و ساير احتياجات ، و از اين بيان معلوم مىشود كه تسبيح مشتمل بر جميع اذكار هست چنانچه تحميد و تهليل و تكبير هم مشتمل بر جميع اذكار مىشود ، زيرا حمد تمام كمالات را و نفى تمام عيوب را دلالت دارد ، و همچنين تهليل كه مكرر گفته شده كه سه دلالت دارد مطابقى و التزامى و اقتضايى كه به اين دلالات ثلاث شامل جميع كمالات و نفى جميع نقائص مىكند ، و همچنين تكبير كه در حديث داريم كه معنى اللَّه اكبر اين نيست كه بگويى اللَّه اكبر من كل شيء ، بلكه اللَّه اكبر من ان يوصف بارى .
سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
تعبير بما براى اين است كه شامل ذوى العقول و غير ذوى العقول باشد از جمادات و نباتات و حيوانات بلكه اعمّ از جميع عوالم اجسام و ارواح و انوار كلّما يعلم و كلّما لا يعلم مىشود .
وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
مكرر بيان شده كه عزيز راجع بقدرت و توانايى است قادر قاهر غالب علىّ عظيم است و حكيم دالّ بر علم بجميع حكم و مصالح و مفاسد كلّ شيء است ازلا و ابدا .
[ سوره الصف ( 61 ) : آيه 2 ]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ ( 2 )
اى كسانى كه ايمان آوردهايد براى چه مىگوئيد آنچه را كه عمل نميكنيد و بجا نميآوريد ، بدترين صفات خبيثه اين است كه انسان قولى بدهد و وعده كند و عهد نمايد سپس بقولش عمل نكند و بوعدهاش خلف كند و بعهدش وفا نكند و اين موضوع در جميع مراحل جريان دارد در باب دين اظهار اسلام كند و تسليم او امر الهى نشود اظهار ايمان كند و بوظائف ايمان عمل نكند با خدا عهد كند كه واجب مىشود سپس خلف كند كه كفّاره دارد ، با پيغمبر ( ص ) بيعت كند سپس نقض كند در امر جهاد و دشمنى با كفّار قول دهد و تخلّف كند بمؤمن وعده دهد و وفاء نكند اظهار محبت كند و عداوت داشته باشد و با مؤمنين نفاق داشته باشد و فريب دهد و غير اينها اين صفات صفات كفار و منافقين است مؤمن نبايد متصف به اين صفات شود لذا مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا
خطاب بمؤمنين مىفرمايد :