تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 324

مساهمون:

ص٣٢٤
است كه خداوند امر فرمود بجميع ملائكه كه سجده كنند بآدم و ميفرمايد
فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ
حجر آيهء 30 با سه تأكيد جمع محلى بالف و لام كلمهء كلهم كلمهء اجمعون ، و اين البته دلالت دارد كه آدم افضل از جميع ملائكه بوده و جبرئيل هم جزو ملائكه است و از اين جهة شيطان زير بار نرفت و گفت :
أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ
اعراف آيهء 11 و البته پيغمبر اكرم افضل از آدم بلكه همهء انبياء بوده جبرئيل بزرگترين مقامش امين وحى الهى است قاصديست و پستى است كه كه وحى ميآورد بين خدا و انبياء جايى كه ميفرمايند الملائكة خدّام شيعتنا پس مىگوييم شديد القوى ذات اقدس ربوبى است چنانچه ميفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ
ذاريات آيهء 58 و صريح اخبار است .
ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى
مرّة در لغت بمعنى قوة فى عقله و رايه و متانة فى دينه و صحة فى جسمه مفسّرين صفت جبرئيل گفتند : كه بقول آنها صفت شديد القوى است و لكن چون ما شديد القوى را ذات اقدس حق گفتيم ذو مرّة صفت صاحبكم است است كه پيغمبر اكرم باشد و استوى بمعنى استقامت است بر دين و عقل و رأى و نيز مفسّرين مرجع هو را جبرئيل گفتند : كه در افق اعلى است و لكن همان وجود مقدّس نبويست كه در ليلة المعراج رفت بجايى كه هيچ ملك مقرّبى و نبى مرسلى راه ندارد كه گفتيم : ما فوق العرش ، زيرا در عرش حملهء عرش هستند و در خبر داريم كه جبرئيل عرض كرد ( لو دنوت انملة لاحترقت ) و پيغمبر تنها رفت باندازه‌اى كه قرب بمقام ربوبى و عنايات او از همه بيشتر و بالاتر شد .

[ سوره النجم ( 53 ) : آيات 8 تا 9 ]

ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى ( 8 ) فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى ( 9 ) پس نزديك شد و بتواضع افتاد پس رسيد بجايى كه به قدر قاب دو كمان بلكه نزديكتر اينها هم مفسّرين از صفات جبرئيل گفتند : با اينكه صريح آيهء بعد خلاف آن را بيان مىكند ، چنانچه بيايد ، و مراد نه قرب مكانى است ، چنانچه مجسّمه قائلند ، زيرا خداوند منزّه است از اينكه جسم باشد و مكان داشته باشد و قاب قوسين قوس وجوب و قوس امكان است كه اعلى درجهء امكان را حضرتش داشت در مقابل