و زمين قاعا صفصفا ميگردد
يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ
ابراهيم آيهء چهل و نه .
وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ
اشاره بقوله تعالى
يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ - السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ
انبياء آيهء 104 و تعبير بيمين كنايت از تمام قدرت است چون دست راست قدرتش بر تصرفات بيش از چپ است .
سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ
چه شرك در ذات كه منسوب بابن كمونه است كه در منظومه ميگويد « هويتان به تمام ذات قد خالفتا بابن الكمونة استند » و چه شرك در صفات كه قائل بصفات زائده شدند مثل عامه و چه شرك در افعال كه امر رزق و خلق را به غير او نسبت دادند و چه شرك در عبادت مثل عبدهء اصنام و چه شرك در نظر كه امور را مستند باسباب و وسائط ميدانند .
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيه 68 ]
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلاَّ مَنْ شاءَ اللَّهُ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ ( 68 )
و دميده مىشود در صور پس از شدت اين صيحه يك مرتبه تمام ملائكهء آسمانها و تمام اهل زمين از جن و انس و حيوانات ميميرند تشبيه ببانگ رحيل است در عسكر و قافله كه كوچ كنيد و نافخ اسرائيل است كه صاحب صور است مگر كسانى كه مشيت الهى بر بقاء آنها باشد مثل حضرت بقية اللَّه كه با قرآن سر حوض كوثر بر پيغمبر وارد مىشود بمقتضاى حديث ثقلين و مثل حملهء عرش و مثل حور و غلمان و خزنهء بهشت و خزنهء جهنم و من شاء اللَّه .
ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى
نفخهء ثانيه كه بانگ نزول است كه يك مرتبه تمام ملائكه و جن و انس حتى حيوانات زنده ميشوند در آن واحد .
فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ
زمين صحراى محشر مىشود و احوال محشر را مشاهده ميكنند بهشت به تمام زينت جهنم به تمام شدت زمين چون كورهء حدادى ملائكه رحمت يك طرف ملائكهء عذاب يك طرف اصحاب يمين يك طرف با صور نورانى اصحاب شمال با صور ظلمانى و ساير احوال محشر .