زمين مستعد تربيت كند و از هوا و آفتاب بهره بردارى كند تا نخله شود .
دوم . قابليت كه اگر هسته فاسد باشد يا در محل غير قابل غرس شود يا از آب و هوا و آفتاب محروم گردد نخله نخواهد شد .
سوم . در اثناء رشد بآفتى بر نخورد : او را نكنند يا نبرند يا نسوزانند نتيجه گرفته نميشود .
خداوند متعال رب العالمين است كه تمام عالمين را از كتم عدم بعرصهء وجود آورد و استعداد و قابليت را در كمون آنها قرار داد و وسائل رشد و اسباب ترقى و تعالى را از هر جهت در دسترس آنها فراهم فرمود چه اسباب تكوينى مخصوصا در بشر پدر و مادر و امور معاش و زندگانى را : از آسمان ، خورشيد ، ماه ، هوا ، آب و آنچه در زمين است و اسباب تشريعى از ارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام و بالجمله در تدبير و مديريت كوتاهى نفرمود و استعداد و قابليت انسان را به او عنايت فرمود كه ميتواند از ملك هم بالاتر رود و لكن شرط سوم در اغلب مفقود شده كه خود را از قابليت انداخته بكفر و ضلالت و فسق و فجور .
هر چه هست از قامت ناساز بىاندام ما است * ور نه تشريف تو بر بالاى كس كوتاه نيست
و كاف خطاب در ربك با اينكه رب العالمين است تشريفيست كه خداوندى كه يك همچه بندهاى را تربيت فرموده كه اشرف جميع مخلوقات است در جميع كمالات .
لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
عزت و شرافت و بزرگوارى و كبريايى و عظمت مختص بذات مقدس او است و غير او تمام فقير و ذليل و محتاج هستند .
« أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ »
و رحمت و تفضل و عنايت خاص به او است .
در خبر كه رحمت الهى صد جزء است يك جزئش در دنيا و بقيه در آخرت .
[ سوره الشعراء ( 26 ) : آيه 10 ]
وَ إِذْ نادى رَبُّكَ مُوسى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ( 10 )
و زمانى كه ندا فرمود پروردگار تو موسى را اينكه بيايد قوم ظالمين را براى هدايت و ارشاد و دلالت .
كارهاى حضرت موسى را در بسيارى از سور قرآن خداوند بيان فرموده : مفصلا و مجملا