جلال ربوبية صادر شده و غرض از صدورش و حكمت نزولش :
هُدىً وَ رَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ
اما هدايتش به بهترين راهها و آسانترين و محكمترين آنها هدايت ميفرمايد چنانچه ميفرمايد
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَ يُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ
( اسرى آيه 9 ) و اما رحمتش همين بشارتها كه در قرآن خداوند بيان فرموده كه جامع جميع سعادات دنيوى و اخروى و نجات از جميع مهالك نشئتين است اما بهره بردارى او
لِلْمُحْسِنِينَ
است چنانچه ميفرمايد
وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ لا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَساراً
( اسراء آيه 82 ) و محسن مقابل مسيء است و محسن كسى را گويند كه عقائدش حسن باشد اخلاقش حسن باشد اعمال و افعالش حسن باشد و مسيء مفادا با ظالم يكيست كه ظالم بدين ، ظالم به غير ، ظالم بنفس ، عقائد بد ، اخلاق بد ، افعال بد ، تماما سيئست كه فرمود
وَ لا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَساراً
. سپس صفات محسنين را بيان ميفرمايد كه محسنين كيانند :
[ سوره لقمان ( 31 ) : آيه 4 ]
الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ( 4 )
كسانى هستند كه بر پا ميدارند نماز را و اداء ميكنند زكات را و آنها بآخرت و قيامت آنها يقين دارند .
الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ
كه اهم فرائض الهيه است : «
الصلاة عمود الدين
معراج المؤمن ،
عنوان صحيفة المؤمن ، اول ما يحاسب به العبد يوم القيامة ان قبلت قبل ما سواها و ان ردت رد ما سواها قربان كل تقى
الى غير ذلك من الفضائل » و مشتمل بر بسيارى از عبادات ، است اقرار بتوحيد و نبوت و ولايت ، تلاوت قرآن ، ذكر ، دعاء ، سلام ، قيام در پيشگاه ربوبى ، ركوع ، تعظيم در درگاه ، سجود ، به خاك افتادن و اظهار ذلت كردن ، طهارت از نجاسات و احداث و توجه به حضرت حق و لذا تارك آن را كافر شمردند و مضيع آن مورث زوال ايمان مىشود .
تنبيهان : اول اينكه اقامه صلوة مراد صلوة صحيحه است كه تام الاجراء و الشرائط باشد و عمده شرط صحت آن ايمان است كه شرط صحت كل عبادات است پس غير مؤمن امتثال اين امر را نكرده و از زمره محسنين خارج است دوم اقامه صلوه مجرد اتيان نيست بلكه بايد نگاهدارى كرد كه از بين نرود و ديگران را وادار كرد بر اتيان به آن .