مِتَّ
) : تعجب اين است كه اگر تو رحلت فرمايى (
فَهُمُ الْخالِدُونَ
) : آنها هم مىميرند .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيه 35 ]
كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ ( 35 )
تمام نفوس مىچشند طعم مرگ را و مبتلا مىكنيم شما را به اعمال زشت و اعمال خير امتحانا و بسوى ما بر ميگرديد .
(
كُلُّ نَفْسٍ
) : شامل جميع ملائكه و جن و انس و جميع حيوانات مىشود چنانچه در حديث است
« اهل الارض يموتون و أهل السماء لا يبقون » .
(
ذائِقَةُ الْمَوْتِ
) :
بايد از اين عالم كوچ كرد بعالم برزخ و اين دستگاه به كلى برچيده مىشود و دستگاه قيامت بر پا ميگردد .
(
وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً
) : دنيا دار امتحان است هم در بلاها و هم در نعم ، فقر و غنى ، صحت و مرض ، ضيق و سعة ، شدت و رخاء كه بايد بنده در سختيها و بلاها صبر كند و در نعمتها شكر كند .
« الدنيا دار بالبلاء محفوفة و بالقدر موصوفة دار محنة و بلية » و تمام اينها براى امتحان است آن هم نه اينكه بر خدا مجهول باشد بلكه بر خود بنده و سايرين معلوم گردد .
يكى را دهى تخت و تاج و كلاه * يكى را نشانى به سنگ سياه
يكى را به او تخت شاهى دهى * يكى را به دريا به ماهى دهى
مراد از شر و خير اين است كه گفتند : « ما تكرهون و ما تحبون » و لسان أخبارهم در تفسير اين جمله همين است نه اينكه شرّ معاصى باشد و خير عبادت :
زيرا خداوند كسى را وادار به معصيت نمىكند بلى راه بر اهل معصيت باز است كه