و كمى ميوهجات بلكه آنها متذكر شوند .
انسان بالطبيعه اگر در وسعت و ثروت باشد طغيان مىكند و غافل مىشود
كَلَّا إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى
علق آيه 6 ، و اما در مورد بلاء و اضطرار بسا متوجه و متذكر شود
وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ الضُّرُّ دَعانا لِجَنْبِهِ أَوْ قاعِداً أَوْ قائِماً فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ كَأَنْ لَمْ يَدْعُنا إِلى ضُرٍّ مَسَّهُ
يونس آيه 12 ،
فَإِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ دَعانا ثُمَّ إِذا خَوَّلْناهُ نِعْمَةً مِنَّا قالَ إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ
زمر آيه 50 ، از اين جهت ميفرمايد
وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ
مراد از اخذ يعنى مبتلا كرديم و در شكنجه بلاء انداختيم ، و آل منسوبون به شخص است كه در امور موافق رأى و مسلك او رفتار كنند چنانچه آل محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ائمه طاهرين عليهم السّلام كه موافق طريقه محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم رفتار ميكردند كه معناى عصمت است و آل فرعون فرعون پرستان هستند .
بالسنين سال قحطى و خشكسالى را گويند كه حاصل دست نيايد و اشجار ميوه خشك شود كه
وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ
است بلكه اينها بفهمند كه فرعون قدرت بر دفع بلاء ندارد و متوجه خدا شوند و ايمان آورند .
لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ
مكرر گفتهايم كه لعلّ نسبت به خداوند ترديد نيست بمعنى شايد نيست بلكه بمعنى بايد است و سزاوار است كه متذكر شوند لكن قلب كه سياه شد و قساوت پيدا كرد به هيچ صراطى مستقيم نخواهد شد و در هيچ حالى متوجه نميشود .
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ * نرود ميخ آهنين در سنگ