تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 339

مساهمون:

ص٣٣٩
به حكم و مصالح جز ذات اقدس نيست و اين اشكال نظير اينست كه بگويى خدا قدرت داشت تمام بشر را در آن واحد ايجاد فرمايد چرا بايد از آدم تا انقراض عالم نسلا بعد نسل ايجاد فرمايد البته هر كدام بموقع خود مصلحت داشته . اشكال - در سوره فصّلت آيه 8 ميفرمايد
خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ
و در آيه 9 ميفرمايد
وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها وَ بارَكَ فِيها وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ
و در آيه 11 ميفرمايد
فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ
و مقتضاى اين آيات هشت روز مىشود و در اينجا شش روز فرموده . جواب - كلمه اربعة ايّام مجزّى از فى يومين نيست بلكه مفاد اينست كه زمين را در دو روز خلق كرديم و جعل رواسى و بركات و تقدير اقوات با خلقت زمين شد چهار روز و دو روز هم خلقت سبع سماوات شد كه مجموعا شش روز مىشود نه هشت روز . اشكال - از اين آيه استفاده مىشود كه خلقت آسمانها قبل از خلقت زمين بوده و خلقت آسمان و زمين قبل از خلقت عرش بوده و در سوره فصلت دلالت دارد كه خلقت زمين قبلا بوده بدليل فاء تفريع . جواب - امّا اين آيه دلالت بر تقديم خلقت آسمانها ندارد و تقديم ذكرى دليل نيست زيرا ممكن است براى علوّ رتبه باشد و عظمت قدرت پس منافى با آيه فصّلت ندارد .
ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ
اين جمله مفاد آيه
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى
و آيات بسيارى كه مفاد اين جمله است و همين آيات باعث توهّم مجسمه شده كه ميگويند خدا بر روى تخت نشسته و حكم ميفرمايد لكن ما و لو معتقد بوجود عرش هستيم بدليل
وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ
حاقه آيه 17 ، و اخبار بسيار در باب حمله عرش لكن نظر به اينكه عرش احاطه بكرسى و كرسى احاطه