ضمير ( در جعلناها ) را بعضى گفتند راجع بعقوبت است و بعضى گفتند راجع بحادثه مسخ است و ظاهر اينست كه راجع بقريه است كه در سوره اعراف ذكر شد و مراد قريه ايلة است كه در خبر مروى از حضرت باقر و صادق « ع » تصريح شده . و مراد از لِما بَيْنَ يَدَيْها امتهاى موجوده زمان نزول عذاب و از ما خَلْفَها امتهاى بعد از نزول عذاب مىباشد . و نكال بمعنى عذابى است كه داراى اثر ظاهر يا باقى باشد و ديگرى بواسطه آن تهديد و ترسانيده شود و بمعنى منع نيز اطلاق مىشود و نكل كه بمعنى قيد و لجام است از اينجا است . وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ يعنى موجب زيادت بصيرت در معرفت و ايمان براى اهل تقوى قرار داديم كه بر تقوى و پرهيزكارى خود ثابتتر شوند و از اينجا استفاده مىشود كه عذابهاى الهى در دنيا براى تهديد و تخويف اهل معصيت و موعظه و زيادتى ايمان و بصيرت اهل تقوى است .
اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى )ج ۲ — صفحه 54
پدیدآورندگان: السيد عبد الحسين الطيب
ص۵۴