بيت 1
شد از زخمهء كاسه و زخم كوس * خدنگ اندر آن بيشه ها آبنوس
كومه - [ بضم كاف وفتح ميم ] بمعنى نشيمن - گاه صياد وپاليزبان كه كازه نيز خوانند ( 1 ) .
كونده - [ به وزن رونده ] چيزى باشد كه از گياه بافند چون دامى وكاء بدان كشند ( 2 ) . مثالش استاد لبيبى فرمايد :
شعر
من بر تو فكنه ظن نيكو * وابليس 2 ترا زره فكنده
مانند كسى كه روز باران * بارانى پوشد از كونده
كسينه - [ بكسر كاف و فتح سين ونون ] ريسمانى كه بردوك پيچيده باشند و آن را دكچى نيز گويند و در تحفه پوشه بضم باى فارسى و فتح سين مهمله نيز به اين معنى آمده ( 3 ) .
كيله - پيمانه باشد ( 4 ) . مثالش شيخ سعدى گويد :
بيت 1
چو در كيلهء جوامانت شكست * زانبار گندم فرو شوى دست
كشفته - [ بضم كاف وشين وفتح تا ] پژمرده وپريشان وپراكنده شده ( 5 ) . مثال معنى اول استاد عبدالواسع جبلى فرمايد :
بيت
شكفته بدم چون به نيسان درخت * كشفته شدم چون بآبان گياه
وخلاق المعانى نيز گويد 3 :
بيت
ندانم غنچه را بلبل چه گفته است * كه بس خونين دل وچهره كشفته است
مثال معنى دوم نزارى قهستانى گويد :
بيت 4
از نافهء نغوله كه هر جادلى دروست * عطار خانه ها همه درهم كشفته اى
و فخرالدين گرگانى نيز گويد :
هامش
1 - كلمه از " ك " است .
2 - " س " : وبليس .
3 - اين جمله و شعر بعد آن از " ك " است .
4 - " س " ندارد .
( 1 ) وازنى وعنف سازند ( برهان ) .
( 2 ) در برهان معنى خربزهء نا رسيده نيز دارد .
( 3 ) = فرموك . فروهه .
( 4 ) مأخود از عربى كيل بمعنى پيمانه است . ( از حاشيهء برهان ) .
( 5 ) اين معنى در برهان نيست اما بمعنى سوخته دارد .