معده ملتصق مىباشد ، از لذع سودا و اثر امتصاص عروق كه تقاضاى اعضا واجب مىكند ، متنبه نشود و خبردار نگردد فم معده تا جوع پديد آيد » . « 1 »
گزارش ديگر او در اينباره چنين است : « گاه باشد كه سبب تولد بادها ، خالى شدن معده باشد از طعام . و اين ، چنان باشد كه اندر معده رطوبتى بود غليظ و چون معده از طعام خالى شود ، طبيعت روى بدان رطوبت آرد و آن را تحليل كردن گيرد و بخار و هوا كه اندر فضاى معده و رودهها بود اندر حركت آيد و بادها تولد كند . و اين نوع ، به خوردن طعام ساكن شود » . « 2 »
همچنين ، محمد بن يوسف هروى ، يكى از علل ريزش مو در هنگام امراض را اشتغال طبيعت در مبارزه با مرض و غفلت او از حفظ مو مىداند . « 3 »
دليل عمدهء امور مذكوره ، محدويت ظرفيت طبيعت است و احيانا ضعفى هم اگر در طبيعت باشد ، محدوديت آن را بيشتر مىكند كه در مباحث آينده از اين محدوديت ، به تفصيل بحث خواهيم كرد .
لازم به ذكر است كه از اين قانون ، با عناوينى چون « انصراف طبيعت » ، « اشتغال طبيعت » و « غفلت طبيعت » ياد مىكنند . البته گاه انصراف صناعى است بدان معنا كه براى درمان بيمارىاى بايد طبيعت را به گونهاى منصرف كرد . انصراف طبيعت به مكانى ديگر مىتواند به وسيله حجامت ، بادكشى ، فصد ، قى ، اسهال يا ماساژ انجام گيرد . كه تمامى شيوههاى به كار گرفته شده كاملا طبيعى و سازگار با طبيعت انسان مىباشد و هيچگونه خطرى ندارند .
هامش
( 1 ) . همان ، ص ؟ ؟ ؟
( 2 ) . همان ، ص ؟ ؟ ؟
( 3 ) . بحر الجواهر ، ذيل عنوان « تناثر » .