رابطه كمخونى ناشى از كمبود آهن با نوع آهنى كه در مواد غذايى وجود دارد
آهن در مواد غذايى به دو شكل وجود دارد آهن هيم « 1 » و آهن غير هيم « 2 » و آهن هيم « 3 » ، آهن دو ظرفيتى يا فرّو است
( Fe G G )
و آهن غير هيم ، آهن سه ظرفيتى يا فريك است
( Fe G G G )
. آهن از سلولهاى مخاطى روده به شكل فرّو جذب مىشود به همين دليل مواد غذايى كه داراى آهن از نوع فرّو يا آهن هيم هستند آهن قابل دسترسى بيشترى براى بدن دارند . و براى اينكه آهن غير هيم نيز قابل دسترسى براى بدن باشد و جذب شود بايد از شكل فريك به شكل فرّو احياء شود . عوامل متعددى وجود دارند كه مانع اين تبديل شده و يا اين تبديل را تسهيل مىكنند .
آهن غير هيم ( فريك ) در تمام مواد خوراكى و در درجه اول بيشتر در گياهان وجود دارد . در حالى كه آهن هيم در مواد غذايى از منابع حيوانى در درجه اول بيشتر در گوشت بخصوص گوشت قرمز يافت مىشود . تحقيقات نشان مىدهد كه حدود 23 درصد آهن غير هيم يا فرّو
( Fe G G )
مواد غذايى را بدن جذب مىكند در حالى كه در مورد آهن غير هيم يا فريك فقط 10 - 2 درصد آن جذب مىشود .
منابع غذايى آهندار
1 . منابع غذايى حيوانى ، داراى آهن به شكل فرّو هستند كه مهمترين آن منابع عبارتند از : گوشت قرمز - گوشت پرندگان - ماهى - جگر - دل - قلوه - زردهء تخممرغ - پنير - كشك و غيره .
2 . منابع غذايى گياهى داراى آهن فريك يا آهن غير هيم عبارتند از حبوبات - انواع
هامش
( 1 ) .Heme IRON .( 2 ) .Non Heme IRON .( 3 ) .Hemeماده رنگى است به رنگ قرمز تيره كه داراى آهن مىباشد به فرمولC 34 H 32 N 4 Feكه از هموگلوبين گرفته مىشود . اين ماده از مشتقات فرّو و تركيب ( پروتوپورفيرين )Protoporphyrinاست . آهن هيم يا فرّو بىثبات است و اكسيده مىشود و به هماتين تبديل مىشود .
هماتين كه از اكسيداسيون هيم به دست مىآيد به فرمول :C 34 H 32 N 4 O 4 Fe oHاست و داراى آهن فريك( Fe G G G )مىباشد و نام آنFerri protoporphyrinاست .