آجاسين « 1 » ، آجاكونين « 2 » ، آجاسىنين « 3 » ، آجاسى نوئيدين « 4 » و يك باز شبيه ليكوكتونين « 5 » است . مجموع آلكالوئيدهاى دانه يا تخم گياه در حدود 1 درصد است . در دانههاى آن به علاوه در حدود 39 درصد روغن ثابت وجود دارد . خاصيت حشرهكشى دانههاى گياه را مربوط به روغن دانه مىدانند و ظاهرا آلكالوئيدهاى آن در اين خاصيت نقشى ندارند
[ G . I . M . P ]
.
در گلهاى گونهء
D . consolida
يك مادهء رنگى دىگلىكوزيد « 6 » ، دلفونين « 7 » و كمپفرول « 8 » يافت مىشود . در دانهها يا تخمهاى گياه در حدود 06 / 1 - 01 / 1 درصد انواع آلكالوئيد وجود دارد كه بين آنها آلكالوئيدهاى دلكوزين « 9 » ، دلسولين « 10 » و كنسوليدين « 11 » متبلور هستند .
[ S . G . I . M . P ]
.
در گونهء
D . zalil
نيز آلكالوئيد و گلوكوزيد مشخص شده است .
خواص - كاربرد
دانههاى گونه
D . ajacis
براى گاوها سمّى است ولى در استعمال داخلى مقدار محدود آن به عنوان قىآور و مسهل مصرف مىشود [ هاو ] . تنطور آن حشرهكش است و در استعمال خارجى براى كشتن شپش موهاى سر بسيار مؤثر است .
گل زبانپسقفاى زليل كه در خراسان مىرويد به عنوان مسكّن ، ضد درد ، مدّر ، تميزكننده و پاككننده مصرف دارد . در موارد استسقا و براى زردى و ناراحتىهاى طحال به ميزان محدود كاربرد دارد . از گياه لهشده به صورت ضماد براى تحليل ورم استفاده مىشود .
هامش
( 1 ) .Ajacine( 2 ) .Ajaconine( 3 ) .Ajacinine( 4 ) .Ajacinoidine( 5 ) .Lycoctonine( 6 ) .Diglycoside pigment( 7 ) .Delphonin( 8 ) .Kaempferol( 9 ) .Delcosine ' ?( 10 ) .Delsoline( 11 ) .Consolidine