تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 223

مساهمون:

ص٢٢٣
ديده مىشود . در هند نيز در سند و بلوچستان مىرويد . 3 .
. Z . propinguum Decne
گياهى است پايا ، در پايهء چوبى در قسمت بالا نرم و گوشتى ، گلها سفيد سبز ، نام محلى آن در بلوچستان هورم است . 4 .
. Z . simplex L .
گياهى است يك ساله ، علفى گسترده روى زمين . نام محلى آن در بلوچستان « چىپلّ » مىباشد . برگهاى آن مركب با دو برگچه كه با دمبرگى به ساقه متصل است . 5 .
. Z . atriplicoides F . et C . A . M .
در اغلب نقاط به فارسى « كل قيچ » و « قيچ » گفته مىشود . نام محلى آن در آذربايجان غربى « ايتوزارليك » و « شاآغاجى » و « شااودونى » ، در منجيل « زرين‌چو » ، در خيرآباد ميانه « قره‌قان » و در بلوچستان « كچ » و « ريچ » مىباشد . گياهى است چند ساله به صورت درختچهء كوچك كه بلندى آن تا 120 سانتىمتر مىرسد . قسمت پايين ساقه‌ها چوبى و قسمت بالاى ساقه‌ها سفيد است . برگهاى آن تخم‌مرغى ، دراز و داراى 2 برگچه كه معمولا به يك برگچه تبديل شده است . ميوهء آن كپسول كشيده ، بالدار با پنج حجره است . اين گياه در ايران بين قم ، دليجان ، تفت ، كاشان ، حوالى لار تا تنگه دالان ، سيستان ، بجنورد ، شاهرود ، به خوش ييلاق ، سرخه سمنان و دامنه‌هاى جنوبى البرز حوالى منجيل ديده مىشود . در ارمنستان ، قفقاز ، تركستان ، افغانستان و پاكستان نيز انتشار دارد .

تركيبات شيميايى

مطالعات انجام شده به روى گونهء
Z . coccineum
نشان داده است كه در عصارهء آبى ميوهء گياه يك ساپونين و يك تانن وجود دارد . از عصارهء الكلى آن زيگوفيلين « 1 » به دست مىآيد . در برگها ، شاخه‌ها و ميوه گياه زيگوفيلين و كينوويك اسيد « 2 » يافت مىشود ولى مقدار آنها در اندامهاى مختلف گياه متفاوت است
[ S . G . I . M . P ]
.
هامش
( 1 ) .Zygophyllin( 2 ) .Quinovic acid