خواص - كاربرد
در تفالهء برگهاى چند گونه از آگاوها پس از اينكه الياف آن براى مصارف صنعتى جدا شد ، مادهء هكوژنين وجود دارد كه استخراج مىشود . هكوژنين براى ساختن كورتيزون و هورمونهاى جنسى به كار مىرود . از نظر مصارف صنعتى بهطور كلى دو نوع از آگاو بيشتر مورد توجه است . يكى گونهء
A . sisalana
يا
A . rigida
مىباشد كه بيشتر از نظر تهيهء الياف خشن
Sisal
يا به لغت ديگر فرانسوى
Henequen
به كار مىرود . گونهء ديگر
A . heteracantha
مىباشد كه از آن الياف نازكتر ولى درعينحال محكم به نام
Ixtle
يا
Crin de Tampica
نام
Henequen
به واريتهاى از اين گونه كه اختصاصا براى استخراج الياف خشن به كار مىرود نيز گفته مىشود . گونهء
A . sisalana
فاقد تيغهاى كنار برگها مىباشد و استخراج الياف آن آسانتر و راندمان بيشترى دارد . با توجه به مصارف يادشده آگاو اصولا از گياهان ليفى و نساجى محسوب مىشود .
برداشت برگها معمولا در تابستان انجام مىگيرد . برگها دراز ، سفت و قوى است .
ابتدا الياف آنها با وسيلهء مخصوص اليافگيرى خارج مىشود . الياف گرفته شده ، شسته شده و براى اينكه تمام مواد خارجى گياهى از الياف گرفته شود ، كوبيده شده و شانه مىشود و پس از آن مجددا چندين بار در آب شسته مىشود و براى سفيد شدن آن را در آفتاب پهن مىكنند .
ساقهء آگاو داراى شيرهء شيرينى است كه پس از گرفتن شيره ، آن را تبخير و تغليظ نموده به شكل شربت شيرين غليظى به نام عسل ماگى « 1 » در بازار عرضه مىنمايند .
برگهاى سيزال سبز نيز داراى مواد قندى است كه از آن استخراج مىشود . بهطور متوسط از هر 500 برگ 140 كيلوگرم الياف فيبر خشك شده و از 2800 - 2700 كيلوگرم پولپ يعنى قسمت گوشتدار برگ در حدود 150 كيلوگرم قند به دست مىآورند .
در چين از گياه آگاو آمريكايى براى تهيهء حشرهكش استفاده مىشود [ چونگ كوئوتو نونگ يائوچى ] . در هند از ريشهء آگاو گونه آمريكايى به عنوان مدّر ، معرّق و ضدعفونىكننده استفاده مىشود . و شيرهء برگهاى آن مليّن ، مدّر و قاعدهآور است و در موارد كمبود ويتامين
C
داروى مفيدى است . در هند و چين از شيرهء برگها به عنوان مليّن
هامش
( 1 ) .Miel de Maguey