تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 4

مساهمون:

ص٤
رفع دندان‌درد نافع است . شياف آن نيز قاعده‌آور است و براى اخراج جنين مرده و مشيمه مستعمل است . مقدار خوراك آن تا 16 گرم است . توجه : به علت وجود مادهء سمى كيرانتين كه يك سمّ محرّك قلبى است ، خوردن شب‌بو خيلى بايد با احتياط صورت گيرد و قطعا براى موارد خاصى كه لازم مىشود ، زير نظر و با توصيه پزشك باشد زيرا ممكن است براى بعضى اشخاص ناراحتىهايى به وجود آورد .

خيرى برّى

گياهى است از همين خانواده
Cruciferae
در كتب طب سنتى با نامهاى « خيرى برّى » « منثور احمر » آمده است . به فرانسوى آن را
Giroflee rouge
و به انگليسى
Stock
نامند . نام علمى آن
Mathiola incana R . Br .
و مترادف آن
Cheiranthus incanus L .
مىباشد .

مشخصات

خيرى برّى گياهى است علفى چند ساله و دو ساله با ساقه‌هاى چوبى . بلندى ساقهء آن 60 - 30 سانتىمتر . برگهاى آن سبز تيره ، نيزه‌اى ، كمى دراز و كركدار است . گلهاى شب‌بو بسيار معطّر است ، ارقام وحشى آن به رنگ بنفش و ارقام پرورشى آن به رنگهاى بنفش ، حنايى ، قرمز ، صورتى ، قفائى و گاهى نيز سفيد ديده مىشوند . از اين گياه در باغبانى ارقام مختلفى به دست آمده و كاشته شده است . يكى از اين ارقام را به انگليسى
Intermediate Stocks , Queen Stocks
و
Ten week Stocks
مىگويند . دانه‌هاى اين گياه در ميوهء آنكه به شكل حقهء دراز است قرار دارند . دانه‌هاى اين گياه بنا بر رقم گياه ممكن است به رنگهاى زرد ، قرمز و يا سفيد باشد . تكثير آن مانند شب‌بو از طريق كاشت تخم آن صورت مىگيرد .

خواص - كاربرد

در هند از تخمهاى اين خيرى كه تلخ است ، به عنوان مقوى ، محرك ، مدّر و نرم‌كنندهء سينه و همچنين افزايش‌دهندهء نيروى جنسى استفاده مىكنند . از مخلوط دانه‌هاى گياه با سركه در موارد گزش جانوران سمّى به عنوان پادزهر و ضد سم تجويز مىكنند . از دم‌كردهء آن براى كنترل سرطان استفاده مىشود .