دو گونه ديگر از اين گياه در طب سنتى و در گلكارى مستعمل هستند كه در ايران نمىرويند . اين دو گونه هر دو يك ساله هستند يكى به نام علمى
Impatiens balsamina L .
و ديگرى به نام
. I . chinensis L .
دو گونهء فوق در هند مىرويند در چين نيز انتشار دارند .
گونه
I . balsamina
كه به انگليسى
Balsam
و
Garden balsam
و به فرانسوى
Balsamine des jardins
گفته مىشود ، به زبان چينى
Hai - na
گفته مىشود كه ظاهرا از كلمه حنا يا
Henna
گرفته شده و يا بالعكس . علت اينكه نام اين گياه ، گل حنا است ، اين است كه از برگهاى تازه يا گلهاى آن به جاى برگ حنا براى رنگ كردن ناخن با رنگ قرمز مايل به زرد استفاده مىشود . اگر برگها خشك باشند اين خاصيت را ندارند . در گيلان از برگهاى تازهء گياه براى رنگ كردن مو و ناخن مصرف مىكنند [ شليمر ] . در ساير مناطق عالم طبق اسناد و گزارشهايى كه هست از گلهاى آن نيز براى اين كار استفاده مىشود . گلهاى اين گونه قرمز تيره است .
تركيبات شيميايى
در مورد گونه
I . noli tanger
گزارش مشروحى در دست نيست و بررسىهاى مقدماتى نشان مىدهد كه برگهاى آن داراى تانن ، مواد قندى و يك ماده قىآور است ولى در مورد گونهء
I . balsamina
گزارش بررسىهاى شيميايى آن نشان مىدهد كه عصارهء الكلى گلهاى گياه خاصيت آنتىبيوتيك چشمگيرى بر ضد تعدادى از قارچهاى بيمارىزا و باكترىهاى بيمارىزا دارد و مادهء عامل آن نيز 2 - متوكسى - 1 « 1 » و 4 - نفتوكينون « 2 » مىباشد . دانهء آن داراى حدود 27 درصد از نوع روغن چسبنده است . در گلهاى قرمزرنگ اين گونه يك مادهاى به نام مونوگلى كوزيديك آنتوسيانين « 3 » يافت مىشود . در صورتى كه در ريشه و ساقههاى آن سيانيدين مونوگلىكوزيد « 4 » وجود دارد
[ S . G . I . M . P ]
.
هامش
( 1 ) .2 - Methoxy - 1( 2 ) .4 . Nephthoquinone( 3 ) .Manoglycosidic anthocyanin( 4 ) .Cyanidin monoglycosidie