تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 501

مساهمون:

ص٥٠١

افدرا

درختچه‌اى است كه انواعى از آن در اغلب مناطق خشك و نيمه‌خشك ايران مىرويد و با نامهاى محلى مختلفى شناخته مىشود . از جمله در كرج « ارمك » ، در آذربايجان غربى « قاطر قويروخى » ، در ميانه « پدرخ » ، در خيرآباد ميانه « قويروخ » ، در كوير انارك ، چهل چشمه و ساير نقاط فارس « على جونك » و « على جون » ، در عمارلو و هرزويل « خم » و در علىآباد منجيل « خيم » گفته مىشود . در بعضى كتب آن را « ريش بز » نوشته‌اند . در يكى از مدارك نيز نام هوم ، گياه مقدس زرتشتيان ، را براى اين گياه ذكر كرده است . جزييات بررسى در مورد اين مسئله در آخر اين بخش آمده است . گياه افدرا را به فرانسوى
Ephedre
و به انگليسى
Ephedra
نامند . گياهى است از خانوادهء
Ephedraceae
( در مدارك گياه‌شناسى امريكا از خانوادهء
Gnetaceae
مىنويسند . ) داراى گونه‌هاى مختلفى است كه به ذكر چند گونهء آنكه از نظر مواد مؤثر دارويى مورد توجه هستند مىپردازيم : 1 . گونهء
Ephedra gerardiana Wall .
كه مترادف آن
E . vulgaris Hook . f . non A . Rich .
مىباشد . اين‌گونه بومى افغانستان و مناطق خشك معتدل مرتفع هيماليا در شبه قارهء هند است و در برخى مناطق اروپا انتشار دارد . اخيرا وجود آن را در ايران در درّه هراز مازندران در ارتفاع 1300 متر نامبرده‌اند [ ثابتى ] ولى در ساير مدارك دربارهء وجود آن در ايران ، ترديد كرده‌اند . درختچه‌اى است با تنهء قطور و ساقه‌هاى خزنده و