جوشاندهء مدّر ديژيتال : برگ تازهء ديژيتال ارغوانى 2 گرم ، قند سفيد 15 گرم . اين دو را مخلوط كرده و نرم بسايند و صلايه شده را در 1000 گرم آبجوش داخل كرده و بعد صاف نمايند و 100 گرم شربت ساده به آن بيفزايند و در عرض روز فنجان فنجان بخورند .
دم كردهء مدّر : گل خشك ديژيتال ارغوانى 1 گرم ، جنطيانا 2 گرم . اين دو را در 200 گرم آب جوش دم كرده صاف نمايند و 50 گرم سكنجبين پياز عنصل به آن بيفزايند براى رفع استسقاى زقى هر ساعت يك قاشق بخورند . استسقا زقى نوعى است كه زردآب در پردهء صفاق شكم جمع شود .
گونهء ديگر از گل انگشتانه وجود دارد كه سميت آن خيلى بيشتر از گل انگشتانه ارغوانى است و از آن هم در طب سنتى استفاده مىشود ولى با احتياط خيلى بيشتر و به مقدار خيلى كمتر و محدودتر . نام علمى اينگونه
Digitalis lanata Ehrb .
مىباشد .
اينگونه را به انگليسى
Grecian foxglove
مىنامند .
مشخصات
گل انگشتانه يونانى يا
D . lanata
گياهى است با ساقهاى راست به بلندى 5 / 1 - 1 متر شبيه ديژيتال ارغوانى با اين اختلاف كه ساقه پوشيده از تار نيست و فقط قسمت فوقانى گياه پوشيده از كرك پنبهاى است . برگهاى آن كامل ، بيضى ، دراز ، نوكتيز ، گل آن به رنگ سفيد كثيف كه در آن لكههاى مايل به قرمز ديده مىشود . اين گياه در رومانى ، مجارستان ، يونان و اطريش مىرويد . در هند در كشمير كاشته مىشود .
از نظر تركيبات شيميايى در برگهاى آن ديژيلانيد « 1 »
C
و
B
و
A
، تيگونين « 2 » و لاناديژين « 3 » وجود دارد . تنطورى كه از برگهاى گياه كشميرى يا اطريشى درست شده داراى سميتى دو برابر بيش از سميت تنطور تهيه شده از برگهاى گل انگشتانه ارغوانى است . مقدار ديژيتوكسين موجود در آن 3 / 1 - 2 / 1 درصد بيشتر از ديژيتوكسين موجود در گل انگشتانه ارغوانى است . در اين گياه ديژيلانيد
C
فعّالترين مادهء عامل گياه
هامش
( 1 ) .Digilanid . A . B , C lanatoside( 2 ) .Tigonin( 3 ) .Lanadigin