تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 390

مساهمون:

ص٣٩٠
مانند مغز پسته ولى هرچه بيشتر كهنه شود به سرخى و سياهى مىگرايد . گياهى است كه در بهار رشد مىكند و در تابستان مىرسد و چون از سرخسهاست يعنى از نهان‌زادان آونددار است ، طبعا بىگل است . اين گياه در ايران در مازندران در تنكابن ، كهر اسنگ و در بندر گز و در آذربايجان بين خزه‌هاى تخته سنگهاى جنگل حسن‌بيگلو در قره‌داغ ديده مىشود . در اروپا و امريكا و در ساير مناطق آسيا در تركيه نيز انتشار دارد .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در ساقهء زيرزمينى و ريشه‌هاى بسفايج اسانس روغنى وجود دارد كه شامل بوتيريك اسيد « 1 » ، هكزوئيك اسيد « 2 » ، لوريك اسيد « 3 » ، سوكسينيك اسيد ، متيل ساليسيلات ، بوتيريك استر « 4 » ، ايزو والريك استر « 5 » ، و آلفا - متيل بوتيريك استر « 6 » مىباشد . بعلاوه داراى يك روغن چرب است كه مسهل بسيار قوى است و همچنين يك رزين و رزين ديگرى داراى
BzOH
و استرهاى آن كه مادهء عامل بسيار قوى ضد كرم است سرانجام يك گلوكوزيد به نام سامامبائين « 7 » و تعدادى ساپونين مىباشد . علاوه بر موارد فوق در ساقهء زيرزمينى مقدارى لعاب ، نشاسته ، مانيت و قند وجود دارد .

خواص - كاربرد

در هند ساقهء زيرزمينى بسفايج را به عنوان مسهل و براى ازدياد ترشح صفرا « 8 » تجويز مىكنند . بسفايج از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى گرم و خشك است و در مورد
هامش
( 1 ) .Butyric acid( 2 ) .Hexoic acid( 3 ) .Lauric acid( 4 ) .Butyric ester( 5 ) .Isovaleric ester( 6 ) .- Methyl butyric ester( 7 ) .Samambain( 8 ) .Cholagogue