دامنههاى هيمالياى غربى از كشمير تاكومائون انتشار دارد . تكثير زوفا از طريق كاشت تخم آن و يا با قلمه و يا كاشت قطعات زيرزمينى گياه صورت مىگيرد . تخم گياه را معمولا در شرايط اقليمى مناطق معتدل ايران در فروردين تا ارديبهشت در قطعه زمين مناسبى مىكارند و در مهرماه در زمين اصلى كه خاك كاملا شخم خورده و مسطح شده و كود حيوانى كافى داده شده باشد ، منتقل مىكنند . در زمين اصلى فاصله بوتهها 40 - 30 سانتىمتر گرفته مىشود . زوفا به آبيارى زياد احتياج ندارد و فقط در مواقع و فصول زياد خشك بايد آبيارى شود . قسمت مورد استفادهء زوفا از نظر دارويى كليه قسمتهاى هوايى سبز غير خشبى گياه بخصوص سرشاخههاى گلدار آن است . برداشت سرشاخههاى گلدار ممكن است دو بار در سال انجام گيرد ، در اوايل تابستان و در پاييز .
تركيبات شيميايى
برگها و سرشاخههاى گلدار زوفا داراى طعمى تند و گزنده و بوى مطبوعى هستند و داراى اسانس روغنى فرّار به نام اسانس زوفا « 1 » مىباشند . مقدار اسانس زوفا در حدود 5 / 1 - 1 درصد در واريتهء با گل آبى و 8 / 0 درصد در واريتهء با گل قرمز و 5 / 0 درصد در واريتهء با گل سفيد است . اسانس زوفا بهطور عمده داراى ال - پينوكامفن « 2 » و پينن مىباشد . عصارهء حاصله از برگها و شاخههاى گياه خاصيت ضد باكترى ندارد
[ S . G . I . M . P ]
.
در گزارش ديگرى آمده است كه زوفا داراى يك گلوكوزيد به نام هيسوپين « 3 » و اسانس مىباشد . در هر مولكول اين ماده يك فنول « 4 » ، گلوكوز و رامنوز يافت مىشود .
خواص - كاربرد
در هند از گياه زوفا به عنوان محرّك ، بادشكن ، نرمكنندهء سينه و داروى مفيد و مطبوعى در مواقع سرماخوردگى و سرفه و ناراحتىهاى ريوى استفاده مىشود .
برگهاى آن محرّك ، مقوى معده ، بادشكن ، قاعدهآور و در موارد هيسترى و كوليك
هامش
( 1 ) .Hyssop Oil( 2 ) .L - Pinocamphene( 3 ) .Hyssopin( 4 ) .Phenol