5 .
Smilax Zeylanica L . sensu lat .
كه به هندى جنگلى عشبه گفته مىشود و در سرتاسر هند مىرويد .
6 .
Smilax lanceaefolia Roxb .
كه در بازار دارويى هند « چوب چينى هندى » گفته مىشود و در هندوستان مىرويد .
7 .
Smilax officinalis B . K .
كه در مكزيك و مناطق امريكاى مركزى مىرويد .
8 .
Smilax aspera L .
كه در سرتاسر هند مىرويد .
9 .
Smilax prolifera Roxb .
كه در قسمتهاى حارّه هيمالياى غربى و بيهار و نپال مىرويد .
10 .
S . excelsa L .
كه در ايران مىرويد و شرح آن بهطور مختصر در آخر اين بخش خواهد آمد .
ضمنا گونهء
S . china
كه ساقهء زيرزمينى آن در درمان سيفيليس و ناراحتىهاى پوستى اثر خاصى داشته در بعضى مدارك فنى
S . syphilitica
نيز نامبرده شده است . و چندين گونه ديگر كه به علت مشابهت خواص دارويى آنها با گونههاى يادشده از ذكر آنها خوددارى مىشود . گياهان يادشده كه از ساقه زيرزمينى آنها چوب چينى تهيه مىشود معمولا چندساله ، دو پايه ، اغلب بالارونده و خاردار هستند . برگهاى آنها سبز بيضى مايل به دايره با دمبرگ مشخص است . گلهاى آنها خوشبو ، تعدادى قرمزرنگ و تعدادى از آنها داراى گلهاى سفيد كوچك مانند ياسمين سفيد و تعدادى نيز داراى گل زردرنگ مانند ياسمين زرد هستند . در طب سنتى از نظر خواص فيزيكى و ظاهرى ، ساقهء زيرزمينى انواع گونههاى يادشده را با دو نام مشخص نام مىبرند كه نام و مشخصات آنها به شرح زير است :
1 . ريشهء عشبه : ريشهاى است دراز ، ناهموار ، گرهدار ، رنگ آن خاكسترى تا قهوهاى و يا سياه است . به شكل استوانه در ابعاد مداد و قابل انعطاف كه در سطح و در پوست آن شيارها و چروكهايى ديده مىشود . مغز آن سفيد مىباشد . گياه آن را در كتب طب سنتى با نام « ظيّان » ذكر مىكنند معمولا با تمشك مىرويد و اغلب به تمشك مىپيچد . شليمر نام عشبه را
Smilax salsaparilla
ذكر مىكند .
2 . چوب چينى يا ريشهء چينى : ساقه زيرزمينى است كه ريشكها به آن متصل است . رنگ آن سرخ و شكل آن كمى متورم شبيه گلابى به حجم يك مشت ، سنگين و گرهدار و طعم آن كمى شيرين است . طول قطعاتى از آنكه در بازار عرضه مىشود در حدود 20 - 15 سانتىمتر است . گياه آن تا ارتفاع 3 - 2 متر مىرسد و اگر قيم