تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 417

مساهمون:

ص٤١٧
مديترانه‌اى اروپا و هندوستان نيز مىرويد . تكثير آن از طريق كاشت بذر و يا كاشت قسمتى از يك گياه يا ريشه و يا با كاشت قلمهء آن انجام مىگيرد . بذر آن پس از برداشت در پاييز لاى ماسه خوابانيده مىشود و در بهار كاشته مىشود . اگر قسمتى از گياه يا ريشه تهيه شود مىتوان آن را در پاييز يا در بهار كاشت . در مورد قلمه نيز از ساقه‌هاى چوبى گياه تهيه و در بهار كاشته مىشود .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در گياه وجود يك مادهء تلخ ، تانن ، و يك اسيد متبلور خرمايىرنگ و كمى اسانس مشخص شده است .

خواص - كاربرد

در هند : از برگهاى گياه به عنوان مسهل و از دانه‌هاى آن به عنوان قىآور استفاده مىشود . از نظر مسهل معمولا از دم‌كردهء 40 - 100 گرم برگ گياه در 1000 گرم آب جوش استفاده مىشود ولى چون طعم آن تلخ و تهوع‌آور است ، خيلى كم مصرف آن معمول است و به جاى آن از برگ سنا استفاده مىشود مگر اينكه برگ سنا در دسترس نباشد و برگهاى اين درختچه به سهولت در دسترس باشد كه در اين صورت ناچار مىتوان استفاده كرد و در اين قبيل موارد ممكن است دم‌كرده را با برگ گياهان معطّر و مناسب محلى مخلوط نمود كه پوششى براى طعم و بوى نامطبوع آن باشد و با كمى شربت ساده مخلوط و خورده شود . در بازار گاهى برگ سنا را مخلوط با برگهاى اين درختچه مىفروشند كه بايد دقت شود كه چنين نباشد . بخصوص در مناطقى كه اين درختچه فراوان است اين دقت بايد حتما به عمل آيد . گونه‌هاى ديگرى از اين گياه دغدغك در ايران مىرويد كه از لحاظ خواص دارويى شبيه گياه فوق هستند كه مهمترين آنها عبارت‌اند از : 1 . دارگنده : نام علمى اين گونه
Colutea gifani Parsa
. اين گياه در شمال خراسان در راه بجنورد به مراوه‌تپه و غلامان در ارتفاعات 1300 متر از سطح دريا ديده شده است . نام محلى آن در قوشخانه و باجگيران دارگنده است . 2 . دغدغك : به نام علمى
Colutea persica Boiss .
. اين گونه در ارتفاعات دامنه‌هاى البرز و در قسمتهاى جنوبى و شمالى كندوان تا هزارچم ديده مىشود . و در