خواص - كاربرد
در چين از تخم گياه در استعمال داخلى براى معالجهء عرق شبانه [ تاناكا اوداشيما ] . و رفع نفخ و سوءهاضمه و بيمارى سل استفاده مىشود [ استوارت ] .
سرشاخههاى علفى و جوان آن براى رفع اسهال خونى مزمن و بيمارىهاى چشم كاربرد دارد [ روا ] . معمولا گياه را قبل از گل كردن در تابستان چيده و خشك مىكنند . اين دارو تلخ و خنككننده است و بخصوص براى كاهش تب و تب مالاريا و در موارد سرماخوردگى تابستانه با تب و براى رفع جوش و كورك استعمال مىشود . در هند و چين از اين گياه براى معالجهء زردى و به عنوان مدّر استفاده مىشود . به علاوه براى كمك به هضم غذا و تقويت براى زنان حامله تجويز مىشود [ فوكود ] و پس از تولد بچه به عنوان اشتهاآور توصيه مىشود [ كروست و پتلو ] .
گونهء ديگرى از اين گياه آرتميز يا سابقا در بازار دارويى ايران به نام قيصوم عرضه مىشد و در حقيقت نام آن « قيصوم بستانى » است . اين گياه در اروپا مصرف دارويى داشته است . به فرانسوى و
Aurone des jardins
و
Abrotane
و
Citronnelle
و به انگليسى
Southernwood
گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء
Compositae
نام علمى آن
Artemisia abrotanum L .
مىباشد .
به گياه ديگرى از منسوبين نزديك بومادران نيز قيصوم گويند كه شرح آن در بخش ديگرى از اين كتاب آمده است .
مشخصات
گياهى است چندساله با ساقههاى چوبى برگهاى آن با تقسيمات زياد به شكل نخ باريك درآمده و اگر بين انگشتان فشرده شود بوى ليموترش از آن استشمام مىشود .
بلندى آن تا يك متر است . اين گياه بومى سيبرى و بالكان است . در ايران تاكنون شناسايى نشده است .