گرهدار كه ريشكها به آن اتصال دارند و خوشبو مىباشد . شاخهء گلدهندهء آن در قسمت پايين سهوجهى است . برگهاى آن متناوب ، دراز ، موجدار شبيه برگ زنبق و گلها زردرنگ و شبيه گل زنبق است .
ب ) مشخصات ساقه زيرزمينى يا بيخ آن كه در طب سنتى مصرف دارويى دارد .
بيخ آن ضخيم تقريبا به ضخامت يك انگشت ، گرهدار درهم پيچيده و كج شبيه بيخ سعد . رنگ خارجى آن قهوهاى و داخل آن سفيد مايل به سرخ داراى بويى مطبوع كمى تلخ و گزنده و گرمكننده است . اين گياه در كنار رودخانهها و در باتلاقها و نقاط مرطوب در اروپا بخصوص در آلزاس فرانسه ، بلژيك و در آسيا در هند و ايران مىرويد . در ايران در بلوچستان در تپههاى جلاوان ديده مىشود و در محل با نام « كول » شناخته مىشود .
تركيبات شيميايى
در ساقهء زيرزمينى گياه گلوكوزيدى به نام آكورين « 1 » و يك آلكالوئيد و مقدارى اسانس به رنگ زرد و معطّر وجود دارد . از ساقه زيرزمينى خشك آن در حدود 5 / 3 - 5 / 1 درصد اسانس معطّر زردرنگى گرفته مىشود . در اسانس روغنى معطّر آن مواد كالامن « 2 » ، كالامنول « 3 » ، كالامئون « 4 » و آسارون يافت مىشود .
اسانس گونهء هندى آن داراى مقدار بيشترى آسارون است . علاوه بر آسارون داراى مقدار كمى نيز چند سسكىترپن ، سسكىترپن الكل است . بوى خوش اسانس آن مربوط به وجود يك جزء نامشخصى در آن است . برگهاى تازهء گياه داراى 78 / 0 درصد اكساليك اسيد و 006 / 0 درصد كلسيم « 5 » است و در برگهاى خشك آن در حدود 2 درصد اكساليك اسيد و 18 / 0 درصد كلسيم مىباشد
[ G . I . M . P ]
.
در گزارش بررسى ديگرى در مورد تركيبات شيميايى ساقهء زيرزمينى گياه چنين
هامش
( 1 ) .Acorin( 2 ) .Calamen( 3 ) .Calamenol( 4 ) .Calameon( 5 ) .Calcium