در برگهاى آن ويتانون « 1 » يافت مىشود كه فرمول خام تجربى آن
C 24 H 33 O 5
است .
در ميوهء آن انواع امينو اسيدها وجود دارد . جمع آلكالوئيدها در حدود 2 / 0 درصد گياه را تشكيل مىدهد .
خواص - كاربرد
ريشهء اين گياه در هند براى تقويت نيروى جنسى و به عنوان تونيك ، مقوى و بازكنندهء انسداد مجارى عروق ، مدّر و مخدّر مصرف مىشود ، ضمنا براى سقط جنين نيز كاربرد دارد . به علاوه ريشهء گياه براى درمان روماتيسم ، سل ريوى ، ضعف در اشخاص پير و سالخورده و معالجهء لاغرى مفرط كودكان تجويز مىشود .
برگهاى آن تلخ است و جوشاندهء آن را براى قطع تب استعمال و مصرف مىكنند .
از برگهاى خرد شده و ريشه كوبيده و خرد شدهء گياه براى گذاردن روى ورمهاى دردناك و زخمها بخصوص كفگيرك استعمال مىشود و بسيار مؤثر است . ميوهء آن مدّر است . تخم آن خوابآور و مدّر است و براى انعقاد شير كاربرد دارد .
بوزيدان كه در كتب طب سنتى به ريشهء گياه گفته مىشود ، از نظر طبيعت گرم و خشك است و از نظر خواص حكماى طب سنتى معتقدند كه ضد سمّ است و براى تقويت قواى جنسى نافع مىباشد . براى تسكين دردهاى مفاصل و نقرس مفيد است و باز كنندهء انسداد مجارى عروق ، كبد و طحال بوده و پاك كنندهء معده است . جنين را سقط مىكند و براى استسقا و دفع كرم معده و رقيق كردن و دفع سموم در مسموميتها مفيد است و مسهل زردآب مىباشد .
بوزيدان براى بيضهها مضّر است از اين نظر بايد با عسل و خردل خورده شود .
مقدار خوراك بوزيدان را در كتب طب سنتى حد اكثر 6 - 5 گرم نوشتهاند و جانشين آن را از نظر خواص هم وزن آن وج و در موارد پادزهر و ضد سم نصف وزن آن زرنباد و زرآوند ذكر مىكنند . مصرف اين گياه بايد با احتياط و در حد مجاز و زير نظر پزشك باشد .
هامش
( 1 ) .Withanone