تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى گياه داراى گاردنين « 1 » [ هاو ] ، آلفا - كروستين « 2 » ( مادهء رنگى زرد ) ، كلورو ژنين « 3 » و اسانس روغنى فرّار است . در برگهاى آن وجود مانيت « 4 » تأييد شده است [ چيو ] .
خواص - كاربرد
گاردنيا گياهى است بومى چين در ساير مناطق دنيا از جمله ايران كاشته مىشود ولى به ثمر نمىرسد . در چين گاردنيا يك گياه دارويى است و در اغلب موارد تخم آن مستعمل است ، در برخى موارد نيز از ريشههاى جانبى و گل آن استفاده مىشود . در اندونزى ميوه و گل و پوست آن كاربرد دارد . در شبه جزيرهء مالايا برگها و ريشههاى آن تجويز مىشود .
ميوهء آن قىآور ، محرّك ، ضد تب و مدّر است [ ابرت ] . و بند آورندهء خون است و براى معالجه و رفع خلط آمدن از سينه يا حلق توصيه مىشود و براى مسلولين مفيد است [ ابرت ] . خونروى از سينه را بند مىآورد و براى بيمارى وجود خون در ادرار و بيمارىهاى چشم و معده مفيد است [ ايشى دويا ] . در موارد آشفتگى ، تهوع ، درياگرفتگى [ هاو ] ، يرقان و سوزاك حاد نافع است [ هو ] . در استعمال خارجى به عنوان مرهم التيام دهندهء زخم به كار مىرود [ روا ] . براى معالجهء جراحت و التهاب چشم [ ابرت ] ، ضربهخوردگى اعضا [ چيو ] و آبسه ، جوش و كورك [ لوئى ] مصرف مىشود . تخم آن در استعمال خارجى در خميرهايى براى معالجهء يرقان ، روماتيسم و دايورتيكولوزيس « 5 » مفيد مىباشد . جوشاندهاى كه با گل و ريشههاى جانبى آن تهيه و خورده مىشود گردش جريان خون را تسريع و تنظيم نموده و بخصوص براى بند آوردن خونروى و خونريزى مفيد است و در عين حال قاعدهآور مىباشد [ هو ] .
گلهاى آن نرمكننده است و براى معالجهء آماس چشم با افتالميا و ترشحات زياد
هامش
( 1 ) .Gardenine( 2 ) .- Crocetin( 3 ) .Chloro genin( 4 ) .Mannite( 5 ) .Diverticulolsis