تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 127

مساهمون:

ص١٢٧
دارد . برگ و گل و تخم آن در طب سنتى مصرف دارويى دارد .

تركيبات شيميايى

از نظر تركيبات شيميايى در گياه علاوه بر تانن ، لعاب و يك مادهء تلخ در برگ و تخم آن ، در گلهاى آن وجود دو مادهء رنگى بنامهاى لوتئولين « 1 » و ژنيستئين گزارش شده است و در تخم آن مادهء سمّى به نام سيتىزين وجود دارد . از گلهاى اين گياه رنگ زردى مىگيرند كه با رنگ آبى به نام
Woad
مخلوط كرده و رنگ سبز ثابتى براى رنگرزى به دست مىآيد . توضيح :
Woad
نام گياهى است از خانوادهء
Brassicaceae
كه نام علمى آن
Isatis tinctoria L .
مىباشد و در ساير مجلدات اين كتاب زير نام وسمه شرح آن آمده است . از برگهاى اين گياه رنگ آبى زيبايى به نام
Woad
مىگيرند .

خواص - كاربرد

گياه رتم سفيد از نظر طبيعت خيلى گرم و خشك است و در مورد خواص آن معتقدند كه قابض ، مليّن و مسهل ( بسته به مقدارى كه خورده شود ) و قىآور و مدّر است . اگر هفت عدد از دانهء آن روزانه تا سه روز پىدرپى خورده شود ، مسهل است و مانع بروز دمل مىشود و ضد كرم است و براى اخراج جنين مرده و يا سقط جنين زنده و اخراج ترشح بول و ادرار بسيار مؤثر است . چون تخم آن شديدا سمّى است در خوردن آن بايد احتياط كرد و در صورت ضرورت با تجويز و زير نظر پزشك خورده شود . اگر حدود 8 گرم از ميوه يا دانهء آن خورده شود ، قى و استفراغ شديد و ناراحت‌كننده مىآورد . دم كردهء گل آن ملايم است و غير سمّى و از دم كردهء 20 - 5 گرم گل در هزار گرم آب جوش به عنوان مدّر و از جوشاندهء 30 گرم گل در هزار گرم آب قبل از اينكه گلها به دانه نشسته باشند ، به عنوان مسهل مىتوان خورد . مقدار خوراك آن تا 5 گرم است و چون مضر معده است بايد با سكنجبين خورده شود . دم كردهء 20 گرم گل در هزار گرم آب جوش كه روزى 3 - 2 فنجان خورده شود مدّر
هامش
( 1 ) .Luteoline
معارف گياهى ( فارسى ) — صفحة 127 | حسين مير حيدر