كولهخاس
در مناطق شمال ايران كه اين گياه انتشار دارد با نامهاى محلى مختلفى شناخته مىشود . در مازندران « جز - جيز » ، در لاهيجان « كولهخاس » ، در اطراف رشت « كولهخاس و كولكيش » ، در آستارا « هس » و در طوالش « چوشت و چشت » . در كتب طب سنتى با نام « آسبرى » و « مورداسفرم » آمده است . به عربى آن را « رند » و « ريحان القبور » مىنامند . به فرانسوى
Petit houx
و
Fragon epineux
و به انگليسى
Wild myrtle
و
Butcher's broom
گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء
Asparagaceae
، نام علمى آن
Ruscus aculeatus L .
مىباشد .
مشخصات
كولهخاس گياهى است چندساله بوتهاى شكل هميشهسبز با شاخههاى چوبى سبز رنگ كه بلندى آن 60 - 50 سانتىمتر است . برگهاى آن كه انشعابات كوتاهى از گياه است و به شكل برگ درآمده ، پهن ، نوكتيز ، مثلثى و سبزرنگ است . اينگونه برگها را اصطلاحا در گياهشناسى
Cladode
گويند . گلهاى آن كوچك به رنگ سبز كمرنگ خوشبو كه قسمتى از دمگل آنها به كلادودها چسبيده است و در وسط آنها قرار دارد .
ميوهء آن كروى ، گوشتدار كوچك به رنگ قرمز مرجانى است . ساقهء زيرزمينى و ريشهء گياه كه بيشتر به عنوان دارو مستعمل است پس از خشك شدن به رنگ خاكسترى مايل به زرد پوشيده از ريشكها و به قطر چند ميلىمتر در بازار عرضه مىشود .