شاخههاى منشعب ، برگهاى آن سبز سير چرمى بيضى نوكتيز . گلهاى آن نر و ماده كه در كنار برگها به رنگ سبز مايل به زرد ظاهر مىشود . ميوهء آن پوشينهء كوچك كه دانههايى به رنگ سياه در آن قرار دارند . شمشاد از درختان هميشهسبز ساحلى و جلگهء جنگلهاى شمال ايران است و تا ارتفاع 1000 متر نيز ديده مىشود و در تمام قسمتهاى گيلان و مازندران مىرويد .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در برگ و پوست ريشهء شمشاد وحشى علاوه بر اسانس و صمغ چهار آلكالوئيد به نامهاى بوكسين « 1 » ، پارابوكسين « 2 » ، بوكسىنيدين « 3 » و بوكسىنامين « 4 » مشخص شده است .
در برگهاى آن تعداد بيشترى آلكالوئيد يافت مىشود و تا حال 10 آلكالوئيد در برگهاى آن مشخص شده است
[ G . I . M . P ]
. بوكسين به صورت بلورهاى بىرنگ و محلول در آب به دست آمده است كه براى درمان تبهاى نوبهاى بهطور مؤثر تجويز مىشود .
در گزارش ديگرى آمده است كه از برگ آن ده آلكالوئيد گرفته شده است و علاوه بر آلكالوئيدهاى بالا ، آلكالوئيدهاى ديگرى از جمله بوكسامين « 5 » ، نوربوكسامين « 6 » و بوكسامينول « 7 » را نيز دارا مىباشد
[ S . G . I . M . P ]
.
خواص - كاربرد
شمشاد داراى چوب سختى است كه براى ساختن قاشق چوبى ، ظرفهاى چوبى ، شانه ، ورقههاى صاف و نازك چوب مانند كاغذ به كار مىرود . شمشاد از نظر طبيعت گرم و خشك است و عدهاى از حكماى طب سنتى آن را سرد مىدانند .
هامش
( 1 ) .Buxine( 2 ) .Parabuxine( 3 ) .Buxinidine( 4 ) .Buxinamine( 5 ) .Buxamine( 6 ) .Norbuxamine( 7 ) .Buxaminol