نامنظم . قسمت مورد استفادهء كولا دانهء آن است كه آن را
Noix de cola
نامند . دانهاى است به رنگ سفيد يا قرمز .
تكثير كولاها از طريق كاشتن بذر آن صورت مىگيرد . براى اين كار بذر را در ظرفهاى بامبو مىكارند و نهالهاى توليدشده را در شروع فصل باران وقتى كه 50 - 40 سانتىمتر بلندى دارند ، در مزرعه با فاصلهء ده متر از يكديگر مىكارند .
درختان كولا بومى مناطق حاره افريقا مانند ساحل عاج ، ساحل طلا ، سيرالئون و گينه است و از آنجا به هندوچين و ماداگاسكار و آنتيلها رفته و انتشار يافته است .
تركيبات شيميايى
از نظر تركيبات شيميايى در دانهء كولا مقدار قابل ملاحظهاى ( در حدود 2 درصد ) كافئين وجود دارد . طبق بررسىهايى كه دكتر
Heckel
به عمل آورده است ، اثر تحريكى مغز دانهء كولا تنها معلول وجود كافئين آن نيست بلكه در اثر داشتن كاتچين « 1 » ، كولاتين « 2 » و كولاتئين « 3 » نيز مىباشد كه درعينحال موجبات حل شدن كافئين را نيز فراهم مىنمايند . به علاوه در دانهء كولا كمى در حدود 023 / 0 درصد تئوبرومين « 4 » ، كمى تانن ، 5 / 0 درصد مواد چرب و قرمز كولا ، يك اكسيداز و . . .
وجود دارد . در مغز دانهء كولا علاوه بر آلكالوئيدهاى يادشده مقدارى تانن ، حدود 5 / 0 درصد مواد چرب ، در حدود 3 درصد گلوكوز ، در حدود 34 درصد نشاسته و حدود 6 درصد مواد پروتئيك وجود دارد و وجود مواد بالا موجب شده است كه به دانهء كولا جنبهء يك نوع مادهء غذايى داده شود .
وجود اكسيداز در دانهء كولا موجب مىشود كه خواص و تركيبات شيميايى دانههاى تازه با دانههاى خشك متفاوت باشد . براى رفع اين عيب معمول است كه دانههاى كولا را در حالت تازگى استرليزه مىكنند و پس از آن خشك مىنمايند . براى اين كار دانههاى تازهء كولا را در اتوكلاو قرار داده و حرارت اتوكلاو را سريعا از 15 درجهء سانتىگراد به 110 درجهء سانتىگراد مىرسانند و پس از اينكه 10 - 5 دقيقه در اين درجه حرارت ماند درجهء حرارت را پايين مىآورند . با اين روش اكسيداز از بين
هامش
( 1 ) .Catechine( 2 ) .Kolatine( 3 ) .Kolateine( 4 ) .Theobromine