اجتماعى و . . . شدت يافته است .
يكى از حوزههاى مرتبط با مسائل نوپيدا حوزهء مسائل پزشكى است كه مانند ديگر جنبههاى زندگى پيشرفته ، دستخوش دگرگونىهاى بسيارى شده است . اين تحولات و پيشرفتها توانسته در بهبود و بالا بردن سطح بهداشت و درمان جوامع و افزايش ميانگين سنّ افراد و كاهش مرگومير ، خدمات ارزندهاى عرضه كند ؛ اما در بسيارى نقاط نيز معرفتهاى دينى ما را با مباحث جديدى در حوزههاى كلامى ، فقهى ، حقوقى ، اخلاقى ، تاريخى و . . . روبهرو كرده است و البته در اين ميان با توجه به نقش فقه در فرهنگ و تمدن اسلامى ، مهمترين و پرحجمترين پرسشها در اين حوزه رخ نموده است . بىتوجهى فقيهان به اين پرسشها ، ما را با يكى از دو مشكل روبهرو خواهد كرد :
الف ) بيرون رفتن احكام فقهى از عرصهء رفتار فردى و اجتماعى و پديد آمدن يك فضاى سكولار - عرفىزده - عارى از رفتار دينى ؛
ب ) در انزوا قرار گرفتن دينداران و ايجاد سردرگمى و بىهويتى در آنان .
و البته فقه اسلامى كه مدعى امكان رفتار دينمدارانه در دنياى معاصر است ، نمىيابد با بىتفاوتى در برابر اينگونه مسائل و رويكردها ، پيامدهاى ويرانگر آن را پذيرا شود ؛ ازاينرو بايسته است كه فقيهان والامقام راهكارهاى علمى و درعينحال مطابق با نيازهاى روزآمد را ارائه كنند . اين تلاش و نهضت علمى تا حدودى در مجامع علمى اهل سنت رونق يافته ؛ اما در حوزهها و محافل علمى تشيّع آنگونه كه بايسته است مورد توجه واقع نشده و اين در حالى است كه روند اكتشافات و دستآوردهاى جديد علمى ، همواره چندين گام جلوتر از تلاشهاى فقهى ما در عرصهء مباحث نوپيدا بوده است .
تأكيد بر دو نكته ديگر نيز اهميت دارد :
1 . برخى از اين پرسشها جنبهء شناختى دارند و بايد با مطالعات و تحليلهايى كه غالبا بيرون فقهى هستند ، پاسخ داده شوند و ناديده انگاشتن آنها موجب حركت در
مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى ) — صفحة 12
مساهمون: دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان
ص١٢