استعلام فراغ الرحم من الحمل . « 1 »
مرحوم سيد على طباطبائى در رياض المسائل نيز آن را حكمت خوانده و فرموده است :
« و فقد الحكمة الموجبة للعدّة . » « 2 »
خلاصه اينكه در حديث اخير ، جملهء « لوضعه إيّاها في غير موضعه . . . » را نمىتوان علت تام دانست ، تا بتوان در غير مورد نص نيز از آن استفاده كرد . بلى حكمت براى حفظ انساب است ، امّا نمىتوان آن را به محل نزاع سرايت داد .
صورت هفتم
صورت ديگرى كه در مسئلهء تلقيح و فرزند آزمايشگاهى فرض مىشود استفاده كردن از تخمك زن اجنبى براى همسرى كه تخمك ندارد و بارور كردن آن با اسپرم شوهر در خارج ، به وسيلهء دستگاه و گذاشتن نطفهء بارور شده در رحم همسر است كه ، به توليد فرزند مبادرت ورزند . « 3 » در اين فرض ، زن شوهر ، ظرف فرض مىشود ، ولى به هر حال جزئى از نطفه را از زن اجنبى گرفتهاند . به هر حال برخى از فقيهان آن را جايز دانستهاند . « 4 »
در اين فرض ، چند نكته قابل بحث و بررسى است :
1 . نطفهء مرد گرفته مىشود . بنابراين تشكيلدهندهء بچه ، نطفهء مرد است و او مداخلهء مستقيم در توليد فرزند دارد .
2 . تخمك زن اجنبى كه در توليد فرزند مداخله دارد ، گرفته مىشود و به عنوان كمك و معين نطفهء مرد ، استفاده مىشود .
3 . جاىگاهى كه در آن نطفهء مخلوط از مرد و زن اجنبى رشد داده مىشود ، رحم
هامش
( 1 ) . مسالك الأفهام ، ج 9 ، ص 231 .
( 2 ) . رياض المسائل ، ج 11 ، ص 111 .
( 3 ) . ديدگاههاى اسلام در پزشكى ، ص 21 .
( 4 ) . محمد يزدى ، مجلهء فقه اهل البيت ، ش 4 ، ص 66 ؛ ش 5 و 6 .