جوشاندهى مخلوط خرفه با گل گاو زبان يا كاهو براى رفع تشنگى و تسكين اعصاب سودمند است .
برگ خام خرفه را مىتوان مانند سبزى خوردن و يا در سالاد مورد مصرف قرار داد . از شيرهى تازهى برگ خرفه به مقدار 60 تا 12 گرم مخلوط در شير ، براى كرم معده و كرم كدو استفاده مىكنند .
جوشاندهى تخم خرفه نيز در شير يا آب ، همين خاصيت را دارد . از برگ و تخم خرفه به قنارى مىدهند تا سر حال آمده و با صداى دلنواز افراد را از صوت خوش خود سرگرم مىسازد .
ضماد برگ له شدهى خرفه ، همچنين شيرهى برگهاى آن براى سوختگى و ميخچه مفيد است . جويدن برگهاى خرفه خونريزى لثه را از بين مىبرد .
عرق برگهاى خرفه به مقدار 60 تا 120 گرم براى درمان خونريزى بىهنگام زنان سودمند مىباشد ، ماليدن برگ له شدهى خرفه جهت درمان سردردهاى ( ميگرن ) تجويز شده است . خرفه غذا را گوارا و اشتها را زياد مىكند . برگ و ساقهى آن مسكّن التهاب صفرا و حرارت كبد است . تبهاى صفراوى را درمان و از خونريزى معده و ريه جلوگيرى مىنمايد . حرارت ادرار و مثانه را از بين مىبرد و حيض را بند مىآورد .
براى افراد سوادوى مزاج كه بدنى لاغر دارند و همچنين براى مبتلايان به بيمارى غمباد ( گواتر ) كه ناشى از اختلال در ترشح تيروئيد است گياه درمانگرى مىباشد . مخلوط مساوى از تخم خرفه ، تخم خيار ، تخم كاسنى و تخم كاهو و مصرف 2 تا 3 قاشق مرباخورى در روز اثر شگفت و اعجازآميزى در درمان ناراحتى ، عوارض و بيمارى تيروئيد و عارضهى كاهش تيروكسن دارد .
اين خواص در نوع كوچك آنكه منحصرا در ايران مىرويد به مراتب بيشتر از نوع بزرگ آنكه در اروپا روييده و به آن « پورپيه پوتاژه » مىگويند ، مىباشد .
اين همه بركت در اين گياه مبارك عرصهى تحقيقات بيشتر را در خصوص آن گسترده مىسازد . از جمله آنكه در گزارشهاى تحقيقى تجزيهى عناصر گياه خرفه آمده است : در خرفه ؛ تانن ، املاح فسفات و مقدار قابل ملاحظهاى منيزيم ، آهن ، آلومينيوم ، منگنز ، كلسيم ، پتاسيم ، سديم و اوره يافت مىشود . در اين گياه پربركت ؛ پروتئين ، چربى هيدراتهاى كربن ، فسفر ، ويتامينهاى
B , A
و
C
به مقدار قابل توجه وجود دارد .
خرفه از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى خيلى سرد و تر و داراى نيروى قابضه است و مؤثر بر تسكين حدت تبهاى گرم و صفراوى و كنترل ترشح ادرار در مورد بيمارى ديابت و رفع سردردهاى گرم و خونروى از سينه بوده و بهطور كلى خونريزى از هر