دوام نسل و بقاى آن است .
اى مفضل ! بنگر و تأمل كن به آنچه كه انسان را در حالات گوناگون تدبير مىكند . آيا مىتوان گفت كه مهمل گذاشته شده است ؟ مشاهده نمىكنى كه اگر خون در رحم به او نرسد آيا خشك و پژمرده نمىشود ؟ همان گونه كه اگر آب به گياه نرسد ؟
آيا اگر زن را هنگام كامل شدن بچه درد زايمانى نگيرد در اين صورت در رحم مادر همچون زنده به گور باقى نمىماند ؟
و اگر هنگام تولد ، شير براى او ناسازگار باشد آيا در اين صورت از گرسنگى نخواهد مرد ؟
و آيا از غذاى نامناسب كه بدن او با اين غذا ناهماهنگ باشد تغذيه نخواهد كرد ؟
و اگر در وقت مناسب دندان در نياورد آيا در اين صورت كار جويدن غذا محال نخواهد شد ؟ و اگر همچنان بر شير خوردن باقى بماند بدن او رشد خواهد كرد و براى كار مناسب خواهد بود ؟
آيا در اين صورت مادرش دچار مشكلات ويژهى تربيتى او نخواهد گشت درحالىكه به ديگر فرزندانش نخواهد رسيد ؟
و اگر در وقت معين در صورت او مو نرويد آيا به صورت كودك و زن باقى نخواهد ماند كه هيبت و وقار مردانگى را نخواهد داشت ؟
مفضّل گويد : عرض كردم مولاى من بعضا ديدهام كسانى را كه در آن حالت ماندهاند و در صورتشان مو نروييده و لو اينكه خودشان به سن بالا رسيدهاند ؟
فرمود : اين به سبب و نتيجهى كارهاى خودشان است و خدا هيچگاه به بندگانش ظلم نمىكند .
بعد فرمود : و اگر مولود در زمان تولد فهميده و عاقل بود منكر عالم مىشد و حيران مىماند و عقلش را از دست مىداد ، زيرا مىديد چيزهايى را كه شناسايى نداشت و بر او وارد مىشد چيزى كه مشابه آن را نديده بود از اختلاف صورتهاى عالم از حيوانات و پرندگان و امثال اينها از چيزهايى كه ساعت به ساعت ملاحظه مىكرد و روز به روز بخشهاى مختلف مىديد و اين را قياس كن به آنكه بهعنوان اسير از شهرى به شهر ديگر رود و او عاقل باشد مسلما درمانده و حيران مىشود و نمىتواند زود حرف آنها را ياد بگيرد و با آداب آنها مؤدب باشد مثل كسى است كه از كوچكى عاقل نبوده است .
گذشته از اين اگر عاقل متولد مىشد در خود حقارت و خوارى مىديد زيرا خود را در
دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 38
مساهمون: محمد دريايى
ص٣٨