الطعام قال لكننى آمركم بعد الطعام و آمركم أن تأكلوه على الشبع ) « 1 » . و همچنين امام باقر عليه السّلام پس از ذكر سنگين بودن اترج براى معده مىفرمايد : نان خشك ترنج را هضم مىكند . ( انّ الاترج لثقيل فاذا اكل فانّ الخبز اليابس يهضمه من المعدة ) « 2 »
امام على عليه السّلام و امام صادق عليه السّلام ، مصرف ترنج را قبل و بعد از غذا هم توصيه مىكنند .
همچنين حضرت على عليه السّلام مىفرمايد : « آل محمد ، نيز چنين مىكنند » و امام صادق عليه السّلام نيز خوردن ترنج قبل از غذا را خوب و مصرف آن بعد از غذا را خوب خوب دانستهاند .
( كلو الاترج قبل الطعام و بعده فانّ آل محمّد يفعلون ذلك . ان كان قبل الطعام خير فبعد الطعام خير و خير ) « 3 »
امام صادق عليه السّلام : مرباى اترج را سبب خوشبو شدن اندرون دانسته بعد مىفرمايد :
خوردن مربايش قبل از غذا آزاردهنده است و بعد از غذا سودمند . ( عليكم بالمربّى منه فانّ له رائحة فى الجوف كرائحة المسك ثمّ قال هو يوذى قبل الطّعام و ينفع بعد الطّعام . . . )
همانطور كه مىدانيد اسيد مركبّات جانشين اسيد كلريدريك معده مىشود ( به شرطى كه بعد از غذا خورده شود ) . بنابراين منظور از مصرف مركبات بعد از غذا اينگونه قابل تحليل است :
با مصرف نان خشك به همراه مركبات ، اسيد معده كاسته شده و همين مقدار كم نيز براى هضم نان به كار مىرود . پس روىهمرفته اين دو ماده ( ترنج و نان خشك ) اثر يكديگر را خنثى مىكنند و محيطى خنثى براى معده به وجود مىآورند كه زيانى به ديوارهى آن وارد نمىسازد . به همين دليل است كه حضرت به خوردن برخى مركبات مانند نارنج بعد از غذا تأكيد بيشتر ورزيدهاند . و شايد دستور مصرف نارنج بعد از غذا نيز به همين دليل باشد كه ميوه با محيط اسيدى زياد ناسازگار است و مصرف آن بعد از غذا به هضم بيشتر غذا كمك مىكند .
برخى محققان مىگويند : اشخاصى كه استعداد زخم معده يا ورمهاى دستگاه گوارشى دارند بايد از مصرف بسيارى از مركبات از جمله اترج بپرهيزند . درصورتىكه در واقع
هامش
( 1 ) . طب الائمه ، سيد عبد اللّه شبّر به نقل از كافى
( 2 ) . همان مدرك به نقل از امالى
( 3 ) . همان مدرك به نقل از خصال شيخ صدوق ( ره )