خشككننده آن در عضو مزبور مىباشد مثلا مخلوطى از نمك طعام و گوگرد را در پارچهاى گرم كرده و بر عضو مىگذارند و مقدارى ساليسيلات را در آب گرم حل كرده و ضماد مىنمايند . اما از نظر خوراكى اگر مواد متمركزشده در عضو از رطوبات بلغمى باشد و سرد مزاج بايد چند نوبت يك روز در ميان از مسهلهاى گرممزاج بخورند كه معمولا اين عمل را سه نوبت انجام مىدهند مانند سناى مكى يا سولفات دوسود يا روغن كرچك - يا مقدار يك مثقال هليلهء سياه را با مقدارى روغن بادام شيرين چرب كرده و بخورند .
و اگر در بدن بيمار غلبه خون مشاهده شود بايد در آن عضو زالو بيندازند و اگر همراه با غلبه خون درد در چند عضو باشد بايد از بيمار مقدارى خون گرفته شود كه براى افراد بالغ حدود 150 سانتيمتر مكعب نوشته شده است و يا در نقاط درددار هركدام يكى دو زالو اندازند و امراض مفاصل كه با ورم توام باشند مزاجشان گرم است و بايد در اينگونه افراد در محل درد و ورم زالو اندازند و از غذاها و دواهاى سردمزاج استفاده نمايند مثلا خوردن آب غوره و ضماد آن نافع مىباشد و از مسهلهاى سردمزاج مانند فلوس و هليله زرد استفاده مىشود يكى از انواع سختعلاج مفاصل دردى است كه در سر استخوان ران و بين ران و لگن خاصره پيدا مىشود كه بايد بطريق مذكور فوق مداوا نمايند و چنانچه بطريق فوق علاج نگردد - آخرين راه علاج درد مذكور داغ كردن عضو است كه دستورى معين دارد و افراد عادى و غير از پزشكان متخصص علوم قديمه ديگران حق انجام آن را ندارند .
از چيزهايى كه براى دردهاى مفاصل مفيد است يكى آبهاى گرم گوگرددار معدنى بخصوص براى افراد سردمزاج مىباشد و از گياهان داروئى مفيد بعنوان مثال توكليجه سورنجان - هليله سياه - افسنطين - شيرينبيان - پر سياوشان - پياز عنصل و روغن سير نام برده مىشوند و بتجربه رسيده كه مخلوطى از زغال استخوان و سورنجان براى معالجه دردهاى مفاصل بسيار نافع است . استخوان قلم گوسفند را بالاى آتش مىگذارند تا سوخته و به صورت زغال درآيد سپس مقدار 5 / 2 گرم از پودر آن را با 5 / 2 گرم از پودر
طب سنتى سينا ( درمان بيماريهاى مختلف با گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 200
مساهمون: سيد احمد على خسروى
ص٢٠٠