مسهل صفرا و كليه اخلاط و مواد زائد بدن مىباشد و مواد زائد را از مغز و ششها و دستگاههاى داخلى جذب و از راه دستگاه گوارش دفع مىنمايد . از اين جهت است كه پزشكان اين دارو را براى مداواى بيماريهائى نظير صرع - جنون - سردردهاى كهنه - درد پهلوها - نفس تنگه - دردهاى مفصل و نقرس - تشنج ماهيچهاى - جوشهاى كهنهاى كه با معالجات سطحى و جلدى مداوا نمىشوند - و بيمارى وسواس به كار مىبرند
سنا را گاهى به تنهائى و گاهى با گل سرخ و در افراد گرممزاج با آلو بخارا دم كرده و مىخورند مقدار خوراك آن از دم كرده آن دو تا شش مثقال به تنهائى و اگر همراه با گل سرخ باشد 20 گرم سنا و ده گرم گل سرخ را دم كرده و آب صاف شده را ميل مىنمايند جهت معالجه دردهاى مفاصل روزى يك مثقال از پودر آن را به مدت سه روز تا يك هفته مىخورند بسيار مفيد است يكى از طرق مصرف سنا همراه بودن آن با گلبرگ گل سرخ و روغن بادام شيرين است . معجونى كه از سنا و رازيانه و ريوند ساخته مىشود و در بحث ريوند چينى متذكر شديم بهترين داروى دستگاه گوارش است براى بر طرف نمودن ترشى معده ، و سوء هاضمه و نفخ شكم و چند ناراحتى ديگر گوارشى .
[ ش ]
شيرخشت
Cotoneaster nummularia
شيرخشت يعنى شير منجمد شده . و خشت به زبان بومى مردم خراسان يعنى صمغ شيرخشت صمغ درختى است كه در نواحى خراسان و افغانستان و ايتاليا مىرويد و بعضى نواحى ديگر زمين . طول اين درخت تا سه متر مىرسد و از چوب آن عصا درست مىكنند و بهترين نوع شيرخشت آن است كه قطعات آن درشت و سفيد و شيرين و خالص باشد و چون در دهان گذاشته شود زود حل شود و دهان و زبان را شيرين و خنك كند و شيرينى آن شيرينى