مرحله سيزدهم : بلوغ
قرآن اين مرحله را بهعنوان مرحله متمايز عرصه زندگى انسان ياد مىكند .
« ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ »
( غافر / 67 )
آنگاه شما را به صورت كودكى برمىآورد تا به كمال قوت خود برسيد .
در اين آيه بلوغ اشد هم بيان شده است كه استاد مكارم شيرازى ، آن را به معنى رسيدن به حد رشد و بلوغ و كمال جسم و عقل دانستهاند . از نظر شريعت بلوغ حدّى از سن است كه پس از آن انسان مكلف به تكاليف الهى است . بلوغ به 3 نشانه شناخته مىشود : اول رويش موى خشن برعانه و دوم خروج منى و سوم به كامل شدن پانزده سال قمرى .
در سورههاى حج و غافر مرحله بلوغ اشد ، بهعنوان مرحله قوت در همه قواى جسمانى و نفسانى بيان شده است .
مرحله چهاردهم : مرحله كهنسالى ( پيرى )
« اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفاً وَ شَيْبَةً »
( روم / 54 )
خداست آنكسىكه شما را ابتدا ناتوان آفريد ، آنگاه پس از ناتوانى قوت بخشيد ، پس بعد از قوت ، ناتوانى و پيرى داد .
پستترين مرحله يا پيرى ، آخرين مرحله از مراحل زندگى انسان است . از نظر علمى در سن پيرى به خاطر تجمع اندك اندك مواد زائد در بدن و همينطور غلبه تخريب سلولها بر نوسازى آنها ، بدن كمكم دچار ضعف مىشود كه اين ضعف و كاستى در آيات متعددى از قرآن هم به زيبايى بيان شده است .
« وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَ فَلا يَعْقِلُونَ »
( يس / 68 )
و هركه را عمر دراز دهيم ، او را در خلقت دچار افت مىكنيم ( در خلقتش بكاستيم ) ، آيا نمىانديشيد ؟
مرحله پانزدهم : مرگ
قرآن كريم مرگ را واپسين مرحله زندگى انسان معرفى مىكند و مىفرمايد :